DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Ali Türer
Ali Türer
Giriş Tarihi : 10-06-2018 01:34

ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM!

Bir önceki yazımızda değerler eğitimi üzerinde durmuştuk. Etik ile ahlak kavramları arasındaki farka bakmıştık. Ahlaki davranış derken, özgür bireyin bilinçli, istemli davranışını kastettiğimizin altını çizdik. Eğitim sürecinde değer önermeye evet, ölçme değerlendirmeye hayır demiştik.

Bilgi, algı, aksiyon arasındaki ilişkide erdemin rolü ve yeri üzerinde durmazsak analiz eksik kalacaktı. Bugün bunu yapacağız ve eğitim yoluyla erdem sahibi nitelikli birey yetiştirmenin önemine işaret edeceğiz.

Gerçek ile algının kesiştiği noktada “doğru” nedir, doğrunun ölçütleri, standartları nelerdir? Bu soru önemli, ama önce “gerçek” ile “doğru” kavramlarına açıklık getirmek, bu kavramlar arasındaki ilişkiye bakmak gerekiyor.

“Gerçek”, dış dünyada bizden bağımsız olarak var olandır. “Doğru” ise bireyin gerçekliğe ilişkin verdiği karardır, yargıdır. Yağmakta olan yağmur bir gerçekliktir. Buradan “yağmur yağıyor” bilgisini çıkarırsınız. Bu bilgi gerçeğin kendisi değildir. Yağmura bakan birden fazla kişinin bu cümleyi kurarken aynı algıya dayalı aynı bilgiyi ürettikleri söylenemez.

Çıkarılan bilgi, bilgiye dayalı üretilen yargı, gerçekliği yansıtıp yansıtmadığına (gerçekle olan ilişkisine) bağlı olarak anlamlı, anlamsız, doğru ya da yanlış olabilir. Bu kavramlar değerlendirme süreci ile ilgili kavramlardır. Her yargı cümlesi bir önermedir.

İleri sürülen önermeler ile ilgili nitelemeler, yargılar da sonuçta birer değerlendirmedirler. Zihnin algıya dayalı ürettiği bilgi; gerçeği yansıtmaya yakın durduğu oranda “doğru”, gerçekliği yansıtmaktan uzaklaştığı oranda da “yanlış” olarak tanımlanır.

Gerçekliğin ölçme ile saptanamadığı ya da kasıtlı saptırıldığı yerde ön yargı, inanç devreye girer. Orada artık konu bilgi alanı ile ilgili olmaktan çıkar. Zihindeki tasarımın ön kabule, ön yargıya ya da inanca uygun düşüp düşmemesi ancak “tutarlılığın” ölçütü olabilir, “gerçek” ya da “doğru” olmanın değil.

Algılama mekanizmamızın kendine özgü yol haritaları var. M. Wertheimer, W. Köhler gibi algı üzerine çalışan psikologlar Gestalt’çılar olarak anılırlar.Gerçekliği aslında hep biyolojik ihtiyaçlarımızın, ön kabullerimizin, ön yargılarımızın, inançlarımızın, gelenek göreneklerin süzgecinden geçirerek algılıyoruz. Doğa ve yaşam ile ilişkimizde hep bir denge-uzlaşma, bütünlük arayışı içindeyiz. Gerçekliği, biyolojik ve toplumsal doğamızın ihtiyaçlarına dayalı olarak çarpıtıyoruz, yani işimize geldiği gibi algılıyoruz.

İşte burada eğitim süreci içinde olgunlaşan vicdan, erdem, fazilet gibi duygu ve kavramların önemi ortaya çıkıyor. Gerçekliği bir biçimde çarpıttığımızın bilincinde olmak, etik bakımından önemlidir. Çünkü gerçekliğin çarpıtılmış hali, bireysel, sosyal, ekonomik, toplumsal yaşantımızı etkiliyor. Böylece sadece doğaya değil, kendi yaşantımıza da müdahale etmiş oluyoruz.

Davranışlarımıza yön veren ilke ve amaçlarımızı hangi değerler şekillendiriyor?

Ahlakın eyleme dönük yüzüne “erdem” diyoruz. Bunu isterseniz daha kısa yoldan insanın yaratılışındaki iyi olana sahip çıkması, “aksiyona dönük sağduyu” (aklı-selim) ya da iyi niyetle desteklenmiş “olumlu bakış açısı” diye de tanımlayabilirsiniz. İsterseniz daha geniş anlamıyla günübirlik hırsların, çıkarların, zaafların, önyargıların ötesinde insanın kendini aşması, evrensel bir tutum içinde olma durumu olarak da tanımlayabilirsiniz. Bireyin ahlaki karakteri, eylemine yön veren bu ruh halinde ortaya çıkıyor.

Gerçek, bilgi, bilgiye dayalı zihninde üretilen tasarım (program) ve aksiyon arasında sıkı bir ilinti var. Değerin erdem, fazilet hali gerçeğin algılanış halini de belirliyor ve eylemde (aksiyonda) ortaya çıkıyor.

O yüzden karakterini anlamak için bireyin eylemine bakmak gerekiyor.

Din erkine dayanan inancı,  dogmatik ideolojiyi eylemin kılavuzu haline getiriyor. Pozitivist bilimi inanç haline getirirken, kendini uyanık sanan faydacı (Pragmatist) bilgiyi de değeri de aksiyondan çıkarmağa çalışıyor. Varoluşçu ise aksiyonu erdem bilip, üzerindeki her türlü etkiye itiraz ediyor.

Gerçeğin bilgisini göz ardı edip yaşama sürekli ön yargılar, dogmalar ya da günü birlik çıkarlar, haz beklentileri üzerinden müdahale ederseniz, o müdahalelerin faturası dönüp dolaşıp yine size çıkıyor. Hırs, şiddet, saldırganlık, tamah ister psikolojik, ister ekonomik, toplumsal inanç ya da ideoloji temelli olsun yaşamın doğal akışına, gerçekliğe ters düştüğü oranda karmaşa, huzursuzluk ve şiddete yol açıyor.

Eylemlerimiz ilkelerimizle tutarlı olduğu ölçüde yaşamla aramızda denge kurabilme olasılığımız artıyor, daha güvenilir oluyoruz. Edindiğimiz bilgilerle ön yargılarımızı, ilkelerimizi, değerlerimizi gözden geçirebildiğimiz ölçüde yaşama geçmede elverişli bir programa sahip oluyoruz. Kendimizi geliştirme, yenileme imkânı buluyoruz.

Gerçeğin bilgisini elinde ışıldak haline getirmiş erdem sahibi insan nitelikli insandır, bu insan eylemi ile hem kendini, hem de toplumu geliştirir.

Eğitim aynı zamanda nitelikli insanı yetiştirmek için düzenlenmiş toplumsal eylemdir. Bu eylemin meyvesi uzmanlaştığı mesleği ile yaşama bağlanmış, kendini ve yaşamı dönüştüren insandır. İnsanı belirli ön yargılarla, belirli kalıplara göre yetiştirirseniz belki size itaat eden bir grup insanı etrafınızda toplayabilirsiniz. Fakat buradan başarı öyküsü çıkmaz, giderek çürüme çıkar.

Oysa gerçeğin zihinde temsiliyle erdemin buluştuğu yerde yaratıcı fikir doğar. Ahlak aslında eğitim yoluyla elde edilmiş, insanın eyleminde ortaya çıkan ilim halidir.

Devletin ortaya çıktığı sınıflı toplumlardan bu yana, eğitim sistemlerinin amacı erdemli insanı yetiştirmek olmuştur. Ama erdem sahibi insan yetiştiriyorum diye insanı bir kalıba sokamazsınız. Eğitime tabi tutulmuş birey erdemin gerektirdiği tutarlılık durumunu, ona göre düzenlenmiş eğitim sürecinin içinden kendisi çıkarmalı.

Eğitimci olarak sizin sorumluluğunuz bu tür insanı ortaya çıkaracak eğitimin nasıl olması gerektiğine karar vermek ve hazırlamak olmalıdır.

 

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Türer

Ali Türer

DİĞER YAZILARI Abdülhamit üzerinden Türkçü-islamcı kapışması ve çağrıştırdıkları! 06-07-2020 10:36 BİR ANI: DURSUN DUMAN NASIL KATLEDİLDİ! 26-06-2020 00:46 DAYANIŞMAYA ENGEL DAVRANIŞ KALIPLARI VE ÖNYARGILAR ÜZERİNE! 17-06-2020 01:10 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE BİR SALDIRI, BİR ÖLÜM: NAVER ENGİN 11-06-2020 09:52 CHP İKTİDARINDA NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ VE BALIKESİR’DE SOL (1978) 04-06-2020 23:02 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE ÇATIŞMALI YILLAR -1- (1976-1977) 31-05-2020 05:34 KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA KARESİ DARÜLMUALLİMATI 28-05-2020 08:47 DEVRİM ÇOCUKLARININ NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ KAVGASI (1972-1976) 21-05-2020 03:29 BALIKESİR’DE 1968’Lİ YILLAR VE NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ ÖRGÜTÜ 15-05-2020 08:49 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TALEBE CEMİYETİ 08-05-2020 09:56 ANILARA YOLCULUK: 1 MAYIS 1977! 01-05-2020 10:34 BUGÜN 23 NİSAN, NEYİ KUTLAYACAĞIZ, NE İLE ÖVÜNECEĞİZ! 23-04-2020 19:40 Toplumda Adalet Duygusu, Bugün Dünden Daha YARALI! 16-04-2020 14:34 TÜRKİYENİN CORONA VİRÜS İLE İMTİHANI! 13-04-2020 07:36 DIŞARIDAKİ MAHPUSTAN İÇERDEKİ SİYASİLERE! 05-04-2020 13:10 VİRÜS İLE YAŞAMAYA HAZIR MISINIZ? 26-03-2020 23:15 VİRÜSLE MÜCADELE NASIL OLMALI! 15-03-2020 11:21 BİR VEFASIZLIK ÖRNEĞİ: SAVAŞTEPE KÖY ENSTİTÜSÜ YERLEŞKESİ! 10-03-2020 09:51 “ŞEHİTLER TEPESİ BOŞ KALMAYACAK!” ÖYLE Mİ 01-03-2020 22:58 CHP, İKTİDARA HAZIR MI? 16-02-2020 06:53 KULLANILMA SIRASI ŞİMDİ DEPREME Mİ GELDİ! 08-02-2020 23:15 EFSANE OLMUŞ MÜDÜR YARDIMCILARI 04-02-2020 17:20 ATATÜRK’ÜN NECATİ ÖĞRETMEN OKULUNU ZİYARETİ 28-01-2020 17:51 DOĞAYI, YAŞAMI TAHRİP PAHASINA EKONOMİYİ CANLANDIRMA: BU NASIL SİYASET? 21-01-2020 00:53 KAMUDA KIYAFETLER İNANCA UYGUN HALE Mİ GETİRİLECEK! 13-01-2020 08:33 Yeni bir başlangıç olsun gelecek yıllar 29-12-2019 13:09 ÖĞRETMEN OKULU MÜDÜR YARDIMCISI MEHMET FUAT GÜNDÜZALP 23-12-2019 07:18 TÜRKİYEDE ÖZEL ÖĞRETİM NEYE HİZMET EDİYOR? 14-12-2019 09:08 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SON NOKTA: BUYURUN CENAZE NAMAZINA! 30-11-2019 12:16 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN BİR ÖĞRETMEN 25-11-2019 10:47 YÜKSELEN DUVARLAR VE İKİYÜZLÜLÜK ÜZERİNE 16-11-2019 12:45 KİM KAYBEDİYOR? 05-11-2019 08:51 Yurtta Barış, Dünyada Barış! 30-10-2019 07:56 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN: ADNAN ÇAKMAKÇIOĞLU (1922-1998) 26-10-2019 23:35 OPERASYONA İÇİ YANARAK DESTEK OLANLARA BİR SORU! 11-10-2019 12:24 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TARİHİNDEN: OSMAN HATİPOĞLU 01-10-2019 07:34 POSMODERN SÜREÇTE EĞİTİM 23-09-2019 07:38 OKULLAR AÇILIRKEN 2019 TÜRKİYE’SİNDE EĞİTİMDE SORUNLAR! 07-09-2019 06:47 BİR BASKETBOL MAÇININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 04-09-2019 13:51 HUKUK DEVLETİ OLMADAN MODERN DEVLET OLUNMAZ! 03-09-2019 09:38 BİR ÖĞRETMEN YETİŞTİRME MODELİ: NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 27-08-2019 09:29 KAZ DAĞLARINA BAK, EĞİTİM İLE YABANCILAŞMIŞ İNSANI GÖR! 04-08-2019 07:50 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 MUHALEFET, SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIR MI? 19-07-2019 09:43 BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ 11-07-2019 09:02 BU REFORMLA ÖĞRENCİ, SORU YERİNE SORUN ÇÖZEBİLECEK Mİ? 29-05-2019 07:56 TÜRKİYE DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİ NASIL BOZULDU! 05-05-2019 08:05 İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 13-04-2019 09:26 AYIPLI SEÇİM! 02-04-2019 12:12 Toplumun yeni yıl hediyesi savaş mı olacak! 28-12-2018 09:06 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞA ÜZERİNE (2) 10-12-2018 09:00 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞANIN TEMELİNDE NE VAR? 24-11-2018 20:42 GÜZEL NEDİR, SEÇİM GERÇEKTEN BİZE Mİ AİT? 12-11-2018 12:07 MAHCUP MİLLİYETÇİLİK ÜZERİNE! 03-11-2018 00:23 BEKA SORUNU! 14-10-2018 07:32 Karma Eğitim İlkesine Alternatif Oluşturmak Demokratik Görev Olabilir mi? 13-09-2018 11:40 PARTİLER YAŞANAN YEREL SORUNLARIN NE KADAR FARKINDA! 10-09-2018 10:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2) 18-08-2018 09:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (1) 13-08-2018 08:25 EĞİTİM HAKKI VE LİSEYE GEÇİŞ MODELİ ÜZERİNE! 02-07-2018 08:26 SATİ BEY’İN TÜRKİYEDE EĞİTİMİN MODERNLEŞMESİNE KATKILARI! 21-06-2018 06:05 ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM! 10-06-2018 01:34 EĞİTİMDE ETİK VE AHLAKİLİK SORUNU! 03-06-2018 15:31 CHP’NİN CUMHURBAŞKANI ADAYI İÇİN BİR FİKRİM VAR! 30-04-2018 07:51 TEOG YERİNE BU SİSTEMİ Mİ BULDUNUZ? 01-04-2018 02:04 2017’DE EĞİTİMDE NE DEĞİŞTİ! 26-12-2017 17:11 Parası olana eğitim ve sağlık/ Bağlılığı olana iş ve koruma! 09-12-2017 19:11 Öğretmen nasıl değerlendirilmeli? 06-11-2017 22:37 Lider nasıl yetişir? 08-10-2017 09:45 SORUN TEOG DEĞİL, YÖNLENDİRME SİSTEMİ! 24-09-2017 09:24 Eğitimde Adalet var mı? 04-09-2017 19:29 Uhrevileşmeye doğru! 10-08-2017 16:23 YENİ” PROGRAMLAR ÜLKEYE NE GETİRİR! 23-07-2017 13:35 Anlam Arayışı 01-07-2017 12:54 Zorunlu Arabuluculuk 20-06-2017 20:39 MESLEKİ EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ NASIL DOĞDU, NASIL GELİŞTİ? 08-06-2017 15:09 ÖĞRETMEN NASIL GÖRÜNMELİ? 28-05-2017 08:27 CHP'NİN SORUNU, TÜRKİYE'NİN SORUNU 07-05-2017 11:09 “BİZ VE DİĞERLERİ”/ İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 23-04-2017 10:41 BİR TEŞEKKÜR İÇİN BORÇLANMAK! 16-04-2017 09:45 YGS SONUÇLARI VE ORTAYA ÇIKAN EĞİTİM HALİ ÜZERİNE? 03-04-2017 13:29 Öğretmen Atamalarında Keyfilik! 18-03-2017 19:03 EVRİM KARŞITI YAPILANDIRMACILAR! 06-02-2017 10:50 BİREY OLABİLMEK! 01-02-2017 08:00 AKIL TUTULMASI 18-01-2017 09:07 ZİHİNSEL BECERİ VE YARATICILIK NASIL ÖLÇÜLÜR? 08-01-2017 09:58 Yeni Yıl Kutlamasına İntizar 31-12-2016 12:32 EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE VE DEĞİŞİM İHTİYACI 20-12-2016 06:49 İDEOLOJİ, EĞİTİM VE DEĞİŞİM! 09-12-2016 11:56 Eğitimde İşler Yolunda mı ? 05-12-2016 10:10
NAMAZ VAKİTLERİ
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsin?
ARŞİV ARAMA