DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Ali Türer
Ali Türer
Giriş Tarihi : 18-08-2018 09:40

POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2)

Geçen hafta Post modern yaşamın eğitime olumlu-olumsuz etkilerini tartışmaya başlamıştık. Kaldığımız yerden devam edelim.

Bütün bu gelişmeler, eğitim sistemlerinde hem örgütlenme hem de program düzeyinde yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına yol açıyor. Eğitimde yerelleşme, yerel inisiyatif kullandırma giderek daha fazla gündeme geliyor.

Birçok programcı (Bruner, Shawab vb.) eğitim programlarının toplumun karşı karşıya kaldığı sosyal problemlerle daha fazla ilgilenmesi gerektiğini savunuyorlar. Diğer yandan Post modern süreç ile birlikte yıldızı parlayan Pragmatist, Yapılandırmacı, Hermeneutik (Yorumlayıcı) ve Fenomelojik yöntemler; eğitime bilim dışı yaklaşımların, ideolojik müdahalelerin birer aracı olarak daha fazla kullanılmaya başlandı.

Barış ve silahsızlanma savunusu B.Russel (ölm:1970) devletin ve siyasetin eğitim üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılabilmesinin önündeki engeller olarak; savaşları, savaş tehdidini, boş inançları, adaletsiz ekonomik yapıyı, aynılığa karşı özel ilgiyi gösteriyordu. Postmodern süreçte bugün bu olumsuz koşullar değişmek biryana daha da derinleşti.

Erich Fromm  (ölm:1980) kendini hem satıcı hem de satılacak mal olarak gören, asıl derdi pazardaki değerini (imajını) arttırmak olan “pazarlamacı tip insanı” ortaya çıkardığı için kapitalist üretim ilişkilerini eleştirmiştir.  Fromm’a göre "kar daha fazla kar"a endeksleşmiş üretim ilişkileri içinde eğitimin amacı pazar için yararlı bilgileri mümkün olduğu kadar daha çok toplayabilmek haline gelmiştir. Eğitimciler olarak öğrencilerden o kadar çok şey istedik ki, öğrencilerin kendilerini nasıl geliştireceklerini düşünmeye zamanları ve enerjileri kalmadı.

Fromm’un eleştirdiği bu koşullar postmodern süreç ile birlikte azalmak bir yana daha da derinleşti. Postmodern eğitim belki modernleşme sürecinde olduğu kadar bilgi aktarma-dayatma ağırlıklı gelişmiyor. Fakat bu durum insana verdiği değerden kaynaklanmıyor. Bir yönü ile bilginin üretimini tekellerin kontrolüne bırakma arzusundan, bir yönüyle de tüketim çılgınlığını kışkırtmaya duyduğu ilgi ve ihtiyaçtan kaynaklanıyor. Bir yönü ile de sığ bir dünya vatandaşlığı yaratmaya duyduğu ilgiden kaynaklanıyor.

Fakat piyasada ortalama yetişmiş insan ihtiyacı, teknik güce olan ihtiyaç yerini üstün vasıflı eleman ihtiyacına bırakmış durumda. Bu da azalan istihdam olanakları, rekabetin daha da sertleşmesi, yetişmiş ortalama insan gücünün atıl kalması gibi sonuçlar ortaya çıkarıyor.

Ortaya çıkan boşluk ise uyuşturucu, sosyal medya ilişkileri, bilgisayar oyunları, şans oyunları, eğlence içinde yarışma sektörü gibi kaynaklara el altından kolay ulaşım yoluyla doldurulmaya çalışılıyor.

Bu arada Aristocu bilgi edinme anlayışımız, düşünsel ilişki kurma biçimlerimiz kökten değişiyor. Eskiden eğitim sürecinde edindiğimiz kavramlardan hareket eder, yeni karşılaştığı kavramları mantıksal bağ içinde algılar, birbirleriyle bütünleştirme yoluyla bir takım sonuçlar ortaya çıkarmaya çalışırdık. Böylece dünyayı zihnimizde belirli kategorilere göre aşamalı olarak düzenler, algılar, sonuçlar çıkarır, buna göre davranırdık. Bu determinist (gerekirci) anlayış bize her olayın bir nedeni ve sonucu olduğunu söylerdi. Geçmiş hakkında yeterince bilgili sahibi olduğumuzu düşünüyorsak, çözümü her zaman doğru biçimde belirlediğimizi varsayardık. Nedensellik ilkesi bize bir olayın neden o biçimde gerçekleştiğini görmemiz için yeterdi. Her şeyin kontrol altında olduğu duygusu psikolojik bir rahatlık yaratırdı.

Oysa bugün her şey belirsiz haline geldi.

Çünkü artık yaşanacak olanın determinist bir yapısı olmadığını, önümüzü görmenin o kadar kolay olmadığını biliyoruz. Dünyayı sınama-yanılma süreci içinde rastlantısal biçimde keşfettiğimizin sanki yeniden farkına vardık. Bilgiler bütünümüzün giderek daha istatiksel nitelikte ve anlık ihtiyaçlarımıza uygun seçilmiş verilerden oluştuğunu fark ettik.

Pek çok insan için bilgi, daha çok yaşamın içinde kurduğu ilişkilerden, basından, iletişim kanallarından gelişi güzel bilgilerden geliyor. O yüzden artık algılarımızı kontrol edemez olduk. Algılarımız içinde bize dönük manipülasyon ürünü olanların payı ne, gerçekten ihtiyacımız olan bilgi hangisi, davranışlarımızı ihtiyacımız olan bilgilerler mi yönlendiriyor? Yoksa aslında bizden beklenen, bize biçilen rolün sınırları içinde mi davranıyoruz. Bunları bilmiyoruz. Daha da kötüsü bunlara her geçen gün daha az kafa yoruyor, kendimizle yüzleşmeyi hep erteliyoruz.

Üstelik gençlerin bu eğilimleri “ben çektim çocuğum çekmesin” diyen orta gelirli ailelerin olağanüstü hoş görülü davranışları ile çocuğunun ihtiyaçlarını yeterince karşılayamadığı için çocuğundan beklentisi düşük olan yoksul ailelerin “Saldım çayıra Mevla kayıra” yaklaşımları ile de besleniyor.

Bilgi edinme boyutunda yaşadığımız bütün bu farklılaşmalar biz eğitimcileri eğitim anlayışlarımızı, program düzenleme anlayışlarımızı gözden geçirmeye zorluyor. Bütün bunlar amacımızı, niyetimizi yaşanacağı önsel olarak belirlemeye dönük program faaliyetlerini daha önemli hale getiriyor.

Bütün bu bulgular, ekonomik-siyasal gelişmeyle eğitim alanındaki sorunların giderek daha da arttığını, karmaşıklaştığını gösteriyor. Ancak diğer yandan iletişim ve teknoloji alanındaki gelişmelerle, geçmişe göre çok daha zengin olanaklara, fırsatlara sahip olduğumuzu da biliyoruz.

Türkiye’de modern eğitimin devleti kurtaracak asker sivil elit kadrolar yetiştirmeye dönük bir araç olarak ortaya çıkışının ekonomik, sosyal, siyasal, eğitimsel olumsuz bazı sonuçları oldu.

  • İntisaba (bağlılığa) ve himayeye dayalı devlet memurluğu kültürü yerleşirken, hukuka bağlılık ve liyakat temelinde bir bürokrasi gelişemedi.
  • Siyasi partilerin temsil temelinde değil devleti kurtarma temelinde ortaya çıkmaları sonucu siyasal-sosyal yaşamda uzlaşma kültürü gelişemedi, lidere endeksli siyaset yapma alışkanlığı yerleşti.
  • Mesleki eğitim, mesleki kimlik sahibi birey yetiştirme anlayışı geliştirilemedi. Eğitim-iş yaşamı bağlantısı doğru kurulamadı.

Dünyada 1990’lardan sonra giderek etkisini arttıran post modern sürece Türkiye modernleşmesini tamamlayamadan, demokratik, çağdaş devlet yapısını üretmeden yakalandı. Türkiye’de 200’li yıllardan itibaren giderek etkili olan İslamcı ve yeni İslam-Türk sentezci ideolojik yöneliş dünyadaki küreselleşme-post modernleşme sürecinden ayrı düşünülemez.

Yeni ideolojik şekillenişin Türkiye’de eğitime etkisi, daha çok eğitim sisteminde huzursuzluğu, karmaşayı, eğitim kalitesinde düşmeyi, fırsat eşitsizliğinde derinleşmeyi, okullar ve bölgeler arasında dengesizliği, moral değerlerde yıpranmayı arttıran bir rol oynadı, oynamaya da devam ediyor.

Merkeziyetçi örgütsel yapının, geleneksel yukarıdan indirmeci yönetim, denetim ve program anlayışlarının korunduğu, hatta daha da güçlendiği bir sistemde yönetici, öğretmen ve öğrenciler için ortak davranış standartları geliştirmek mümkün değildir.

Geçmişle barışmadan geçmişin bilgi ve deneyim birikiminden yararlanmadan, diğer yandan geçmiş ile gelen ayak bağlarından kurtulma iradesi ortaya konmadan gelecek ile ilgili ile ilgili                      hiçbir anlamlı adım atılamaz.

Çözüm kendi içinde barışık, huzurlu, kalkınmaya dayalı, gençlerinin enerjisini doğru yolda kullanabilen çağdaş demokratik bir eğitim anlayışı geliştirmekten geçiyor.

 

KAYNAKLAR

Nevin Saylan, Program Tasarısının Tarihsel Gelişimi (Balıkesir: Ders notları,1996),s.6.

Bertrand. Russel, Eğitim ve Toplum Düzeni. Çev.: Nail Bezel. İstanbul: Varlık Yayınları, 1969.

Bertrand. Russel, Din ve Bilim, Çev.:Akşit Göktürk İstanbul: Elif yayınları, 1963.

Moles, Abraham, A. Kültürün Toplumsal Dinamiği. Çev.: Nuri Bilgin. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1983.

Fromm, Erich Erdem ve Mutluluk Çev.: Ayda Yörükan. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları, 1993.

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Türer

Ali Türer

DİĞER YAZILARI KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA KARESİ DARÜLMUALLİMATI 28-05-2020 08:47 DEVRİM ÇOCUKLARININ NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ KAVGASI (1972-1976) 21-05-2020 03:29 BALIKESİR’DE 1968’Lİ YILLAR VE NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ ÖRGÜTÜ 15-05-2020 08:49 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TALEBE CEMİYETİ 08-05-2020 09:56 ANILARA YOLCULUK: 1 MAYIS 1977! 01-05-2020 10:34 BUGÜN 23 NİSAN, NEYİ KUTLAYACAĞIZ, NE İLE ÖVÜNECEĞİZ! 23-04-2020 19:40 Toplumda Adalet Duygusu, Bugün Dünden Daha YARALI! 16-04-2020 14:34 TÜRKİYENİN CORONA VİRÜS İLE İMTİHANI! 13-04-2020 07:36 DIŞARIDAKİ MAHPUSTAN İÇERDEKİ SİYASİLERE! 05-04-2020 13:10 VİRÜS İLE YAŞAMAYA HAZIR MISINIZ? 26-03-2020 23:15 VİRÜSLE MÜCADELE NASIL OLMALI! 15-03-2020 11:21 BİR VEFASIZLIK ÖRNEĞİ: SAVAŞTEPE KÖY ENSTİTÜSÜ YERLEŞKESİ! 10-03-2020 09:51 “ŞEHİTLER TEPESİ BOŞ KALMAYACAK!” ÖYLE Mİ 01-03-2020 22:58 CHP, İKTİDARA HAZIR MI? 16-02-2020 06:53 KULLANILMA SIRASI ŞİMDİ DEPREME Mİ GELDİ! 08-02-2020 23:15 EFSANE OLMUŞ MÜDÜR YARDIMCILARI 04-02-2020 17:20 ATATÜRK’ÜN NECATİ ÖĞRETMEN OKULUNU ZİYARETİ 28-01-2020 17:51 DOĞAYI, YAŞAMI TAHRİP PAHASINA EKONOMİYİ CANLANDIRMA: BU NASIL SİYASET? 21-01-2020 00:53 KAMUDA KIYAFETLER İNANCA UYGUN HALE Mİ GETİRİLECEK! 13-01-2020 08:33 Yeni bir başlangıç olsun gelecek yıllar 29-12-2019 13:09 ÖĞRETMEN OKULU MÜDÜR YARDIMCISI MEHMET FUAT GÜNDÜZALP 23-12-2019 07:18 TÜRKİYEDE ÖZEL ÖĞRETİM NEYE HİZMET EDİYOR? 14-12-2019 09:08 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SON NOKTA: BUYURUN CENAZE NAMAZINA! 30-11-2019 12:16 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN BİR ÖĞRETMEN 25-11-2019 10:47 YÜKSELEN DUVARLAR VE İKİYÜZLÜLÜK ÜZERİNE 16-11-2019 12:45 KİM KAYBEDİYOR? 05-11-2019 08:51 Yurtta Barış, Dünyada Barış! 30-10-2019 07:56 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN: ADNAN ÇAKMAKÇIOĞLU (1922-1998) 26-10-2019 23:35 OPERASYONA İÇİ YANARAK DESTEK OLANLARA BİR SORU! 11-10-2019 12:24 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TARİHİNDEN: OSMAN HATİPOĞLU 01-10-2019 07:34 POSMODERN SÜREÇTE EĞİTİM 23-09-2019 07:38 OKULLAR AÇILIRKEN 2019 TÜRKİYE’SİNDE EĞİTİMDE SORUNLAR! 07-09-2019 06:47 BİR BASKETBOL MAÇININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 04-09-2019 13:51 HUKUK DEVLETİ OLMADAN MODERN DEVLET OLUNMAZ! 03-09-2019 09:38 BİR ÖĞRETMEN YETİŞTİRME MODELİ: NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 27-08-2019 09:29 KAZ DAĞLARINA BAK, EĞİTİM İLE YABANCILAŞMIŞ İNSANI GÖR! 04-08-2019 07:50 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 MUHALEFET, SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIR MI? 19-07-2019 09:43 BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ 11-07-2019 09:02 BU REFORMLA ÖĞRENCİ, SORU YERİNE SORUN ÇÖZEBİLECEK Mİ? 29-05-2019 07:56 TÜRKİYE DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİ NASIL BOZULDU! 05-05-2019 08:05 İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 13-04-2019 09:26 AYIPLI SEÇİM! 02-04-2019 12:12 Toplumun yeni yıl hediyesi savaş mı olacak! 28-12-2018 09:06 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞA ÜZERİNE (2) 10-12-2018 09:00 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞANIN TEMELİNDE NE VAR? 24-11-2018 20:42 GÜZEL NEDİR, SEÇİM GERÇEKTEN BİZE Mİ AİT? 12-11-2018 12:07 MAHCUP MİLLİYETÇİLİK ÜZERİNE! 03-11-2018 00:23 BEKA SORUNU! 14-10-2018 07:32 Karma Eğitim İlkesine Alternatif Oluşturmak Demokratik Görev Olabilir mi? 13-09-2018 11:40 PARTİLER YAŞANAN YEREL SORUNLARIN NE KADAR FARKINDA! 10-09-2018 10:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2) 18-08-2018 09:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (1) 13-08-2018 08:25 EĞİTİM HAKKI VE LİSEYE GEÇİŞ MODELİ ÜZERİNE! 02-07-2018 08:26 SATİ BEY’İN TÜRKİYEDE EĞİTİMİN MODERNLEŞMESİNE KATKILARI! 21-06-2018 06:05 ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM! 10-06-2018 01:34 EĞİTİMDE ETİK VE AHLAKİLİK SORUNU! 03-06-2018 15:31 CHP’NİN CUMHURBAŞKANI ADAYI İÇİN BİR FİKRİM VAR! 30-04-2018 07:51 TEOG YERİNE BU SİSTEMİ Mİ BULDUNUZ? 01-04-2018 02:04 2017’DE EĞİTİMDE NE DEĞİŞTİ! 26-12-2017 17:11 Parası olana eğitim ve sağlık/ Bağlılığı olana iş ve koruma! 09-12-2017 19:11 Öğretmen nasıl değerlendirilmeli? 06-11-2017 22:37 Lider nasıl yetişir? 08-10-2017 09:45 SORUN TEOG DEĞİL, YÖNLENDİRME SİSTEMİ! 24-09-2017 09:24 Eğitimde Adalet var mı? 04-09-2017 19:29 Uhrevileşmeye doğru! 10-08-2017 16:23 YENİ” PROGRAMLAR ÜLKEYE NE GETİRİR! 23-07-2017 13:35 Anlam Arayışı 01-07-2017 12:54 Zorunlu Arabuluculuk 20-06-2017 20:39 MESLEKİ EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ NASIL DOĞDU, NASIL GELİŞTİ? 08-06-2017 15:09 ÖĞRETMEN NASIL GÖRÜNMELİ? 28-05-2017 08:27 CHP'NİN SORUNU, TÜRKİYE'NİN SORUNU 07-05-2017 11:09 “BİZ VE DİĞERLERİ”/ İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 23-04-2017 10:41 BİR TEŞEKKÜR İÇİN BORÇLANMAK! 16-04-2017 09:45 YGS SONUÇLARI VE ORTAYA ÇIKAN EĞİTİM HALİ ÜZERİNE? 03-04-2017 13:29 Öğretmen Atamalarında Keyfilik! 18-03-2017 19:03 EVRİM KARŞITI YAPILANDIRMACILAR! 06-02-2017 10:50 BİREY OLABİLMEK! 01-02-2017 08:00 AKIL TUTULMASI 18-01-2017 09:07 ZİHİNSEL BECERİ VE YARATICILIK NASIL ÖLÇÜLÜR? 08-01-2017 09:58 Yeni Yıl Kutlamasına İntizar 31-12-2016 12:32 EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE VE DEĞİŞİM İHTİYACI 20-12-2016 06:49 İDEOLOJİ, EĞİTİM VE DEĞİŞİM! 09-12-2016 11:56 Eğitimde İşler Yolunda mı ? 05-12-2016 10:10
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor2653
  • 2Başakşehir FK2653
  • 3Galatasaray2650
  • 4Sivasspor2649
  • 5Beşiktaş2644
  • 6Alanyaspor2643
  • 7Fenerbahçe2640
  • 8Göztepe2637
  • 9Gaziantep FK2632
  • 10Denizlispor2631
  • 11Antalyaspor2630
  • 12Gençlerbirliği2628
  • 13Kasımpaşa2626
  • 14Konyaspor2626
  • 15Yeni Malatyaspor2625
  • 16Çaykur Rizespor2625
  • 17MKE Ankaragücü2623
  • 18Kayserispor2622
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsin?
ARŞİV ARAMA