DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Ali Türer
Ali Türer
Giriş Tarihi : 14-10-2018 07:32

BEKA SORUNU!

Toplumsal değişim ile insanın düşünme serüveni arasında sıkı bir ilişki var. Felsefi düşünce dediğimiz şey aslında toplumsal değişimin özelliklerine, ihtiyaçlarına dayalı olarak filizlenir, filizlenmeye de devam ediyor.

Önceliği nesnel gerçekliğe mi yoksa zihinsel üretime mi, maddeye mi yoksa maneviyata mı vereceğiz? İdealizm ve Materyalizm gibi iki düşünce ekseni bu ikilikten doğmuş. Fakat bu iki damar ancak birbirlerine eklemlene, ayrışa yollarında ilerleyebilmişler, gelişebilmişler.

Felsefi tutum içinde kullanılan bütün akıl yürütme yollarına bakın: metafizik, diyalektik, neden sonuç ilişkisi kurma, analoji; bunların hepsi insanın çok yönlü düşünme biçimleri olarak çoğu kez birlikte kullanılmışlar.

Bu nedenle ne kadar iç tutarlılığa sahip olursa olsun, akıl yürütürken sadece elinizdeki doktrin içinde sıkışıp kalmışsanız, kargadan başka kuş tanımıyorsanız, başka düşüncelerle aranıza aşılmaz duvarlar örüyorsanız size Dogmatik derler. Çünkü sorgulamadan, test etmeden elinizdekini biricik araç biliyor, kullanıyorsunuz. Karşıt görüşlerde mantık, doğru aramıyorsunuz. Dediğim dedik, çaldığım düdük diyorsunuz.

İşte tam da bu nedenle Dogmatik kavramını aynı zamanda bir tür kısırlaşma, yozlaşma, kendi içine kapanma, gerçeklikten giderek uzaklaşmanın bir tür göstergesi olarak kullanıyoruz.

Toplumsal değişimi, kalkınmayı, ilerlemeyi ateşleyecek düşüncede verili koşullarda neyi aramak gerektiğine karar vermeden önce, gelin tarihteki deneyimlerden çıkardığımız bazı sorular üzerinde bir düşünelim:

  • İlk felsefi düşünme sistemleri, düşünsel zenginlikler neden Isparta gibi daha otoriter-militer yapılar içinde değil de görece daha özgür, daha az savaşçı İonya, Milet, Atina gibi site devletlerinde ortaya çıkmış?
  • Neden kaba gücün belirleyici olduğu nispi istikrar dönemlerinde (skolâstik dönem) felsefi gelişme ağırlaşırken, yeni üretim ilişkilerine gebe bunalım dönemlerinde (Rönesans-Aydınlanma) düşünce üretimi hız kazanmış?
  • İslamiyet’in henüz kendine kurumsal yapı arayışını sürdürdüğü dönemde İslam düşüncesi Aydınlanma çağını yaşarken (800-1200 yıllar arası) 1300’lü yıllardan sonra İslam düşüncesi dogmalar içinde sıkışıp kalmış?
  • Belli başlı düşünce sistemleri, çağına damgasını vuran filozoflar neden anı-daim peşinde koşan Asya tipi toplumsal yapılar içinde, Doğu’da değil de sınıfsal farklılaşmanın hızlandığı, rekabetin derinleştiği, din savaşlarının daha sert yaşandığı Batı toplumlarında ortaya çıkmış? Neden örnek ekonomik, siyasal, hukuksal, idari, eğitimsel kurumsallaşma modelleri düşünsel zenginliğin yaşandığı Batı toplumlarında ortaya çıkmış?
  • Neden bu topraklarda düne kadar demokrasi arayışı için Avrupa Birliği kriterleri Türkiye’de hep bir “çıta” rolü oynamış?

Görülüyor ki toplumsal değişme, gelişme, ilerleme, kalkınma dediğimiz şeyin temelinde düşüncenin gelişmesi, zenginleşmesi, çeşitlenmesi yatıyor. Bunun temelinde de toplumun ihtiyaçlarına kulak verme.

J.J Rouseau (toplum sözleşmesi) Montesquieu (Güçler ayrılığı), Diderot (Ansiklopedi), Galilei  (Deneyde Matematik kullanımı), Kopernik (Güneş merkezli evren anlayışı), Nevton (doğa yasaları) Batı’da modernleşme sürecini hazırlayan bilim ve düşünce insanları oldular. Batı’da ulus devletler bu gelişmeler içinde modernleşmelerini tamamladılar. Postmodern süreç içinde Avrupa’da bu nedenle ilkel-monist siyasi yapılara tanık olmuyoruz. Deneyimleri temelinde gelenek oluşturabilmişler çünkü.

Ama bizim gibi modernleşmesini çeşitli nedenlerle tamamlayamamış, ulus devlet haline gelememiş, siyasi-düşünsel-bilimsel, teknik zenginlikleri bağrında yetiştirememiş ülkelerde post modern sürece tepki olarak gelişen etnik, dini kaynaklı hareketler giderek egemen siyasi otoriteler haline gelebiliyorlar.

Daha da vahim olanı bu toplumlarda başta üniversite, basın gibi alanlar olmak üzere düşünsel kısırlık, bilim dışı düşünme, ön yargı gibi dogmatik yaklaşımın doğurguları;  toplumun derununa nüfus etmeye, giderek toplumsal absürtlüğe, bir tür akıl tutulmasına yol açmaya başlıyor.

Örnekler verelim:

Ülkenin belli başlı varlıkları bir fonda toplanıp, ülkeyi yönetenin kontrolüne bırakılabiliyor. Buna ekonomik çevrelerden, bürokrasiden, üniversiteden hiç tepki gelmiyor.

Bir gün bir profesörün aklına “Müzik üniversitesi” kurma gibi dâhiyane bir fikir geliyor. Gerekli onay alınınca bir “Müzik ve Güzel Sanatlar” Üniversitemiz doğuveriyor. Bu parlak öneriyi getiren de rektörlüğü kapıyor. Ancak, kimsenin aklına “böyle, tek bir alanla ilgili üniversite olur mu, dünyada nerede görülmüş bu” diye sormak gelmiyor.

Düşünenelere “sübliminal mesaj verdin, terör örgütünü destekledin” diye müebbet e varan olur olmaz cezalar veriliyor. “Bu nasıl hukuk” diye hukukun içinden kimse olan biteni sorgulamıyor.

Bir gün Başkan “üniversitelerde seçimi kaldırıyorum, Rektörleri bundan böyle ben atayacağım” diyor. Bilim insanlarımız (!), “üniversitede kargaşa yaratıyordu zaten, oh seçimden de kurtulduk ne güzel” deyip memnuniyetlerini ifade ediyorlar. Üniversitesini yönetebileceğine inanmayan profesörlerin olduğu bir ülkede demokrasi nasıl gelişir diye sormak kimsenin aklına gelmiyor.

Cumhurbaşkanı sözcüsü Kabine toplantısı ardından sadece kızlar ve erkeklere hitap eden okulların açılacağını ilan ederken “biz farklı seçenekler sunarak aslında demokratik bir görev yerine getiriyoruz” diyor. Kimse de çıkıp “Karma eğitim Milli Eğitimin ilkeleri içinde yer almıyor mu, ilkeye alternatif oluşturmak demokratik görev olur mu” diye sormuyor. 

Otoriter, monist, dogmatik, dayatmacı, dışlayıcı yaklaşım içindeyseniz, başınıza gelen melanetin hep dışarıdan geldiğini düşünüyorsanız, elinizdeki araç ne olursa olsun (ister milli, ister ilahi) içinde yaşadığımız bilgi çağında sınıfta kalmak kaderiniz olur.

Sonra, sizi kimse ciddiye almaz, almayınca da kızarsınız. “Neden benim teröristime kimse terörist demiyor” diye isyan edersiniz.

İnsanları kendi yaşamlarını yönetmeye daha fazla katmak; hukukun üstünlüğüne, güçler ayrılığına dayalı demokratik, katılımcı kurumsal bir yapı oluşturmak toplumsal değişimin önünü açmak bakımından kuşkusuz çok daha sonuç alıcıdır.

İyi de post modern süreçte bulanık suda balık avlayan dogmatik, dayatmacı, gelenekçi anlayışların egemen olduğu toplumda düşünsel ve etik deformasyona yol açılan yerde, toplumsal ilerleme yolunda yürümek için nasıl ayağa kalkılacak?

Bence de toplumun önünde bir Beka sorunu var, o da bu! 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Türer

Ali Türer

DİĞER YAZILARI Abdülhamit üzerinden Türkçü-islamcı kapışması ve çağrıştırdıkları! 06-07-2020 10:36 BİR ANI: DURSUN DUMAN NASIL KATLEDİLDİ! 26-06-2020 00:46 DAYANIŞMAYA ENGEL DAVRANIŞ KALIPLARI VE ÖNYARGILAR ÜZERİNE! 17-06-2020 01:10 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE BİR SALDIRI, BİR ÖLÜM: NAVER ENGİN 11-06-2020 09:52 CHP İKTİDARINDA NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ VE BALIKESİR’DE SOL (1978) 04-06-2020 23:02 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE ÇATIŞMALI YILLAR -1- (1976-1977) 31-05-2020 05:34 KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA KARESİ DARÜLMUALLİMATI 28-05-2020 08:47 DEVRİM ÇOCUKLARININ NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ KAVGASI (1972-1976) 21-05-2020 03:29 BALIKESİR’DE 1968’Lİ YILLAR VE NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ ÖRGÜTÜ 15-05-2020 08:49 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TALEBE CEMİYETİ 08-05-2020 09:56 ANILARA YOLCULUK: 1 MAYIS 1977! 01-05-2020 10:34 BUGÜN 23 NİSAN, NEYİ KUTLAYACAĞIZ, NE İLE ÖVÜNECEĞİZ! 23-04-2020 19:40 Toplumda Adalet Duygusu, Bugün Dünden Daha YARALI! 16-04-2020 14:34 TÜRKİYENİN CORONA VİRÜS İLE İMTİHANI! 13-04-2020 07:36 DIŞARIDAKİ MAHPUSTAN İÇERDEKİ SİYASİLERE! 05-04-2020 13:10 VİRÜS İLE YAŞAMAYA HAZIR MISINIZ? 26-03-2020 23:15 VİRÜSLE MÜCADELE NASIL OLMALI! 15-03-2020 11:21 BİR VEFASIZLIK ÖRNEĞİ: SAVAŞTEPE KÖY ENSTİTÜSÜ YERLEŞKESİ! 10-03-2020 09:51 “ŞEHİTLER TEPESİ BOŞ KALMAYACAK!” ÖYLE Mİ 01-03-2020 22:58 CHP, İKTİDARA HAZIR MI? 16-02-2020 06:53 KULLANILMA SIRASI ŞİMDİ DEPREME Mİ GELDİ! 08-02-2020 23:15 EFSANE OLMUŞ MÜDÜR YARDIMCILARI 04-02-2020 17:20 ATATÜRK’ÜN NECATİ ÖĞRETMEN OKULUNU ZİYARETİ 28-01-2020 17:51 DOĞAYI, YAŞAMI TAHRİP PAHASINA EKONOMİYİ CANLANDIRMA: BU NASIL SİYASET? 21-01-2020 00:53 KAMUDA KIYAFETLER İNANCA UYGUN HALE Mİ GETİRİLECEK! 13-01-2020 08:33 Yeni bir başlangıç olsun gelecek yıllar 29-12-2019 13:09 ÖĞRETMEN OKULU MÜDÜR YARDIMCISI MEHMET FUAT GÜNDÜZALP 23-12-2019 07:18 TÜRKİYEDE ÖZEL ÖĞRETİM NEYE HİZMET EDİYOR? 14-12-2019 09:08 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SON NOKTA: BUYURUN CENAZE NAMAZINA! 30-11-2019 12:16 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN BİR ÖĞRETMEN 25-11-2019 10:47 YÜKSELEN DUVARLAR VE İKİYÜZLÜLÜK ÜZERİNE 16-11-2019 12:45 KİM KAYBEDİYOR? 05-11-2019 08:51 Yurtta Barış, Dünyada Barış! 30-10-2019 07:56 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN: ADNAN ÇAKMAKÇIOĞLU (1922-1998) 26-10-2019 23:35 OPERASYONA İÇİ YANARAK DESTEK OLANLARA BİR SORU! 11-10-2019 12:24 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TARİHİNDEN: OSMAN HATİPOĞLU 01-10-2019 07:34 POSMODERN SÜREÇTE EĞİTİM 23-09-2019 07:38 OKULLAR AÇILIRKEN 2019 TÜRKİYE’SİNDE EĞİTİMDE SORUNLAR! 07-09-2019 06:47 BİR BASKETBOL MAÇININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 04-09-2019 13:51 HUKUK DEVLETİ OLMADAN MODERN DEVLET OLUNMAZ! 03-09-2019 09:38 BİR ÖĞRETMEN YETİŞTİRME MODELİ: NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 27-08-2019 09:29 KAZ DAĞLARINA BAK, EĞİTİM İLE YABANCILAŞMIŞ İNSANI GÖR! 04-08-2019 07:50 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 MUHALEFET, SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIR MI? 19-07-2019 09:43 BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ 11-07-2019 09:02 BU REFORMLA ÖĞRENCİ, SORU YERİNE SORUN ÇÖZEBİLECEK Mİ? 29-05-2019 07:56 TÜRKİYE DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİ NASIL BOZULDU! 05-05-2019 08:05 İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 13-04-2019 09:26 AYIPLI SEÇİM! 02-04-2019 12:12 Toplumun yeni yıl hediyesi savaş mı olacak! 28-12-2018 09:06 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞA ÜZERİNE (2) 10-12-2018 09:00 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞANIN TEMELİNDE NE VAR? 24-11-2018 20:42 GÜZEL NEDİR, SEÇİM GERÇEKTEN BİZE Mİ AİT? 12-11-2018 12:07 MAHCUP MİLLİYETÇİLİK ÜZERİNE! 03-11-2018 00:23 BEKA SORUNU! 14-10-2018 07:32 Karma Eğitim İlkesine Alternatif Oluşturmak Demokratik Görev Olabilir mi? 13-09-2018 11:40 PARTİLER YAŞANAN YEREL SORUNLARIN NE KADAR FARKINDA! 10-09-2018 10:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2) 18-08-2018 09:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (1) 13-08-2018 08:25 EĞİTİM HAKKI VE LİSEYE GEÇİŞ MODELİ ÜZERİNE! 02-07-2018 08:26 SATİ BEY’İN TÜRKİYEDE EĞİTİMİN MODERNLEŞMESİNE KATKILARI! 21-06-2018 06:05 ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM! 10-06-2018 01:34 EĞİTİMDE ETİK VE AHLAKİLİK SORUNU! 03-06-2018 15:31 CHP’NİN CUMHURBAŞKANI ADAYI İÇİN BİR FİKRİM VAR! 30-04-2018 07:51 TEOG YERİNE BU SİSTEMİ Mİ BULDUNUZ? 01-04-2018 02:04 2017’DE EĞİTİMDE NE DEĞİŞTİ! 26-12-2017 17:11 Parası olana eğitim ve sağlık/ Bağlılığı olana iş ve koruma! 09-12-2017 19:11 Öğretmen nasıl değerlendirilmeli? 06-11-2017 22:37 Lider nasıl yetişir? 08-10-2017 09:45 SORUN TEOG DEĞİL, YÖNLENDİRME SİSTEMİ! 24-09-2017 09:24 Eğitimde Adalet var mı? 04-09-2017 19:29 Uhrevileşmeye doğru! 10-08-2017 16:23 YENİ” PROGRAMLAR ÜLKEYE NE GETİRİR! 23-07-2017 13:35 Anlam Arayışı 01-07-2017 12:54 Zorunlu Arabuluculuk 20-06-2017 20:39 MESLEKİ EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ NASIL DOĞDU, NASIL GELİŞTİ? 08-06-2017 15:09 ÖĞRETMEN NASIL GÖRÜNMELİ? 28-05-2017 08:27 CHP'NİN SORUNU, TÜRKİYE'NİN SORUNU 07-05-2017 11:09 “BİZ VE DİĞERLERİ”/ İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 23-04-2017 10:41 BİR TEŞEKKÜR İÇİN BORÇLANMAK! 16-04-2017 09:45 YGS SONUÇLARI VE ORTAYA ÇIKAN EĞİTİM HALİ ÜZERİNE? 03-04-2017 13:29 Öğretmen Atamalarında Keyfilik! 18-03-2017 19:03 EVRİM KARŞITI YAPILANDIRMACILAR! 06-02-2017 10:50 BİREY OLABİLMEK! 01-02-2017 08:00 AKIL TUTULMASI 18-01-2017 09:07 ZİHİNSEL BECERİ VE YARATICILIK NASIL ÖLÇÜLÜR? 08-01-2017 09:58 Yeni Yıl Kutlamasına İntizar 31-12-2016 12:32 EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE VE DEĞİŞİM İHTİYACI 20-12-2016 06:49 İDEOLOJİ, EĞİTİM VE DEĞİŞİM! 09-12-2016 11:56 Eğitimde İşler Yolunda mı ? 05-12-2016 10:10
NAMAZ VAKİTLERİ
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsin?
ARŞİV ARAMA