Ali Türer
Ali Türer
Giriş Tarihi : 11-07-2019 09:02

BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ

Halk evlerinin kurulma kararı, Cumhuriyet Halk Fırkasının 10 Mayıs 1931’de toplanan 3. Büyük Kongresinde alınır. Dokuz aylık hazırlıktan sonra 19 Şubat 1932 Cuma günü Halkevleri görkemli törenlerle 14 il merkezinde açılır.

1932’de Halk evleri sayısı 34’e yükselmiştir. Balıkesir Halkevi ise 24 Şubat 1933’de açılacaktır. Halkevleri 1952’de kapanacak 1960’da yeniden açılacak, 1970’lerden sonra işlevlerini yitireceklerdir.

“Necati Eğitim Enstitüsü’nün ilk yılında (1963) Edebiyat Öğretmenimiz Sadiye Akay Hanım, kız öğrencileri toplayarak o zamanki Balıkesir vali konağı karşısında bir binada bulunan “Halkevi’ne” götürdü (şimdi iki bina da yıkılmış). Kız öğrenci sayısı yirminin üzerindeydi. Halkevi’nde bir “Halk Türküleri Korosu” ile karşılaştık. Sazlar eşliğinde koro üyeleri olarak her hafta pazar günleri çalışmalarımızı gerçekleştirdik. Koro şefi, türküler konusunda çok yetkin bir astsubaydı. İkinci dönem pek çok yerde sahneye çıkarak konser verdik.

İkinci yıl (1964) okulumuzun “Halk oyunları ekibine” katıldım. Yine bu ekibimizle Şehir Kulübü ve pek çok yerde milli oyunlarımızı sahneledik. Bir gece düzenleyip, okulumuz Necati Eğitim Enstitüsü’nde arkadaşlarımıza gösteri yapmıştık. Halk oyunları ve Halk türküleri korosu ile öğrendiklerimi, ilk öğretmenlik yaptığım okulda, öğrencilerime öğreterek onlara özümüzü kavratıp halk sevgisi aşıladım.” (İncila Çalışkan anlatımı Mayıs 2019)

Balıkesir Halkevi Türk Ocağının yerinde kurulur. Sahne tertibatına sahip beş yüz kişi alabilecek solonu, ayrıca elişer kişi alacak iki solonu, 6 büyücek iki küçük odası, kullanışlı bir bahçesi vardır. Açıldıktan on gün içinde sekiz şubesi kurulmuştur. Bir ay içinde üyesi beş yüzü aşar.

Esat Adil, Belçika’da hukuk alanında yüksek lisans yaparken gördüğü, öğrendiği yenilikleri Halkevine taşıyacak, kısa süre içinde Balıkesir Halk Evi, zengin kütüphanesi, on yataklı reviri, sahneledikleri oyunlar, müzik etkinlikleri, Yayınları (Kaynak Dergisi) ile Türkiye’de sayılı halkevlerinden biri haline gelecektir.

Balıkesir’in tanınmış araştırmacılarından Aydın Ayhan, Esat Adil’in Halk Evine katkılarını şöyle anlatır:

“Halkevinde Tiyatro kurdu. Önce oyunculara tiyatroyu öğretti. Makyaj nasıl yapılır? Diksiyon nedir? Oyun nasıl oynanmalıdır? Bu tiyatro köylere gitti. Kasabalara gitti. Halk ilk kez tiyatro seyretti. Eskrim takımı kurdu. Masa Tenisini ilk kez Esat Adil Bey getirdi Balıkesir’e ve öğretti. Tenis kordu yaptırdı. Halk evi kütüphanesi kısa zamanda Türkiye’nin sayılı kütüphaneleri arasına girdi. Arkeoloji kolu Balıkesir’in her yerinden topladığı yüzlerce eser ile sergiler açtı. Müzik kolu halka piyano ve gitar resitalleri vermeye başladı. Köycülük kolu çevre gezileriyle Balıkesir’in bütün köylerini tarayarak köylüyü öğrendi. Biçki-dikiş kolları yüzlerce genç kızımıza açıldı. Yabancı dil

kurslarında bizzat ders verdi. Doktorları Halk evi bünyesinde topladı. Artık Balıkesir’li fakirler haftada bir gün muayene oluyor, ücretsiz ilaç alıyorlardı.”1

Bisikletle Anadolu’yu gezerken üç gün kaldığı, Balıkesir’de Hürrem Arman, Esat Adil başkanlığındaki Balıkesir Halk Evi’ni yıllar sonra yazdığı kitabında şöyle anlatacaktır:

“Bizi gezdiren genç Balıkesir Öğretmen Okulu’nun son sınıfında idi. Tatilde gidecek yeri olmayanlardandı. Bütün günlerini diğer arkadaşları ile beraber Halk Evinde çalışmakla geçiriyordu. Diğer odadaki doktoru kapıdan gördük. Kitaplıkta 20-30 genç bir şeyler okuyorlardı. Salonda bir oyunun provası yapılıyordu. Oyunda görev alanlar arasında işçi giysili gençler de vardı. Rejisörleri Balıkesir Öğretmen Okulu Edebiyat Öğretmeni A. Gaffar idi. 1927’de Hayat dergisinde ilk çevirilerini okuduğum A. Gaffar. Bunu kendisine anlattığım zaman ışıl ışıl güldü. Halk evinin on yataklı bir de reviri vardı. Sekizi dolu idi. Bir erkek hastabakıcı başlarındaydı. Her taraf tertemizdi. Burada her şey göstermeliğin dışında bambaşka bir tutumda idi. Bizi gezdiren gencin yaptıkları açıklamalar gördüklerimizden de ilginçti: Başta Esat Abi olmak üzere Halk Evi üyelerinin köyleri, fukara mahallelerindeki evleri nasıl taradıklarını, on beş günde bir dergi çıkardıklarını söylüyordu.”2

1933 Yılında Balıkesir Vilayet Matbaasında basılan bir buroşürde sekiz ay içinde verilen 22 konfransın konuları, konuşmacıları yer alır. Bunlardan sekizinin konuşmacısı Esat Adildir.

Ayrıca Halkevi’nin Halk Türküleri Korosu, Bandosu, Milli Adetler ve Oyunlar Şubesi, Resim ve Tezyini Kadın İşleri Şubesi, Temsil Şubesi, Dil, Edebiyat Tarih Şubesi ( Türkçe sözcük derleme çalışmaları yapılır) , Güzel Sanatlar Şubesi, Okuma Odası, Kütüphanesi, Spor Şubesi, Köycüler Şubesi, Müze Sergi Şubesi, Sosyal Yardım Şubesi faaliyettedir. 3

________________

1 Aydın Ayhan, Yeni Haber Gazetesi (Balıkesir), 17 Ocak 1994. 2 Emin Karaca,Unutulmuş Sosyalist Esat Adil( 3 Vilayet Matbası Balıkseir Halkevinin sekiz ayı)

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Türer

Ali Türer

DİĞER YAZILARI VİRÜS İLE YAŞAMAYA HAZIR MISINIZ? 26-03-2020 23:15 VİRÜSLE MÜCADELE NASIL OLMALI! 15-03-2020 11:21 BİR VEFASIZLIK ÖRNEĞİ: SAVAŞTEPE KÖY ENSTİTÜSÜ YERLEŞKESİ! 10-03-2020 09:51 “ŞEHİTLER TEPESİ BOŞ KALMAYACAK!” ÖYLE Mİ 01-03-2020 22:58 CHP, İKTİDARA HAZIR MI? 16-02-2020 06:53 KULLANILMA SIRASI ŞİMDİ DEPREME Mİ GELDİ! 08-02-2020 23:15 EFSANE OLMUŞ MÜDÜR YARDIMCILARI 04-02-2020 17:20 ATATÜRK’ÜN NECATİ ÖĞRETMEN OKULUNU ZİYARETİ 28-01-2020 17:51 DOĞAYI, YAŞAMI TAHRİP PAHASINA EKONOMİYİ CANLANDIRMA: BU NASIL SİYASET? 21-01-2020 00:53 KAMUDA KIYAFETLER İNANCA UYGUN HALE Mİ GETİRİLECEK! 13-01-2020 08:33 Yeni bir başlangıç olsun gelecek yıllar 29-12-2019 13:09 ÖĞRETMEN OKULU MÜDÜR YARDIMCISI MEHMET FUAT GÜNDÜZALP 23-12-2019 07:18 TÜRKİYEDE ÖZEL ÖĞRETİM NEYE HİZMET EDİYOR? 14-12-2019 09:08 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SON NOKTA: BUYURUN CENAZE NAMAZINA! 30-11-2019 12:16 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN BİR ÖĞRETMEN 25-11-2019 10:47 YÜKSELEN DUVARLAR VE İKİYÜZLÜLÜK ÜZERİNE 16-11-2019 12:45 KİM KAYBEDİYOR? 05-11-2019 08:51 Yurtta Barış, Dünyada Barış! 30-10-2019 07:56 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN: ADNAN ÇAKMAKÇIOĞLU (1922-1998) 26-10-2019 23:35 OPERASYONA İÇİ YANARAK DESTEK OLANLARA BİR SORU! 11-10-2019 12:24 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TARİHİNDEN: OSMAN HATİPOĞLU 01-10-2019 07:34 POSMODERN SÜREÇTE EĞİTİM 23-09-2019 07:38 OKULLAR AÇILIRKEN 2019 TÜRKİYE’SİNDE EĞİTİMDE SORUNLAR! 07-09-2019 06:47 BİR BASKETBOL MAÇININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 04-09-2019 13:51 HUKUK DEVLETİ OLMADAN MODERN DEVLET OLUNMAZ! 03-09-2019 09:38 BİR ÖĞRETMEN YETİŞTİRME MODELİ: NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 27-08-2019 09:29 KAZ DAĞLARINA BAK, EĞİTİM İLE YABANCILAŞMIŞ İNSANI GÖR! 04-08-2019 07:50 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 MUHALEFET, SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIR MI? 19-07-2019 09:43 BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ 11-07-2019 09:02 BU REFORMLA ÖĞRENCİ, SORU YERİNE SORUN ÇÖZEBİLECEK Mİ? 29-05-2019 07:56 TÜRKİYE DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİ NASIL BOZULDU! 05-05-2019 08:05 İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 13-04-2019 09:26 AYIPLI SEÇİM! 02-04-2019 12:12 Toplumun yeni yıl hediyesi savaş mı olacak! 28-12-2018 09:06 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞA ÜZERİNE (2) 10-12-2018 09:00 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞANIN TEMELİNDE NE VAR? 24-11-2018 20:42 GÜZEL NEDİR, SEÇİM GERÇEKTEN BİZE Mİ AİT? 12-11-2018 12:07 MAHCUP MİLLİYETÇİLİK ÜZERİNE! 03-11-2018 00:23 BEKA SORUNU! 14-10-2018 07:32 Karma Eğitim İlkesine Alternatif Oluşturmak Demokratik Görev Olabilir mi? 13-09-2018 11:40 PARTİLER YAŞANAN YEREL SORUNLARIN NE KADAR FARKINDA! 10-09-2018 10:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2) 18-08-2018 09:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (1) 13-08-2018 08:25 EĞİTİM HAKKI VE LİSEYE GEÇİŞ MODELİ ÜZERİNE! 02-07-2018 08:26 SATİ BEY’İN TÜRKİYEDE EĞİTİMİN MODERNLEŞMESİNE KATKILARI! 21-06-2018 06:05 ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM! 10-06-2018 01:34 EĞİTİMDE ETİK VE AHLAKİLİK SORUNU! 03-06-2018 15:31 CHP’NİN CUMHURBAŞKANI ADAYI İÇİN BİR FİKRİM VAR! 30-04-2018 07:51 TEOG YERİNE BU SİSTEMİ Mİ BULDUNUZ? 01-04-2018 02:04 2017’DE EĞİTİMDE NE DEĞİŞTİ! 26-12-2017 17:11 Parası olana eğitim ve sağlık/ Bağlılığı olana iş ve koruma! 09-12-2017 19:11 Öğretmen nasıl değerlendirilmeli? 06-11-2017 22:37 Lider nasıl yetişir? 08-10-2017 09:45 SORUN TEOG DEĞİL, YÖNLENDİRME SİSTEMİ! 24-09-2017 09:24 Eğitimde Adalet var mı? 04-09-2017 19:29 Uhrevileşmeye doğru! 10-08-2017 16:23 YENİ” PROGRAMLAR ÜLKEYE NE GETİRİR! 23-07-2017 13:35 Anlam Arayışı 01-07-2017 12:54 Zorunlu Arabuluculuk 20-06-2017 20:39 MESLEKİ EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ NASIL DOĞDU, NASIL GELİŞTİ? 08-06-2017 15:09 ÖĞRETMEN NASIL GÖRÜNMELİ? 28-05-2017 08:27 CHP'NİN SORUNU, TÜRKİYE'NİN SORUNU 07-05-2017 11:09 “BİZ VE DİĞERLERİ”/ İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 23-04-2017 10:41 BİR TEŞEKKÜR İÇİN BORÇLANMAK! 16-04-2017 09:45 YGS SONUÇLARI VE ORTAYA ÇIKAN EĞİTİM HALİ ÜZERİNE? 03-04-2017 13:29 Öğretmen Atamalarında Keyfilik! 18-03-2017 19:03 EVRİM KARŞITI YAPILANDIRMACILAR! 06-02-2017 10:50 BİREY OLABİLMEK! 01-02-2017 08:00 AKIL TUTULMASI 18-01-2017 09:07 ZİHİNSEL BECERİ VE YARATICILIK NASIL ÖLÇÜLÜR? 08-01-2017 09:58 Yeni Yıl Kutlamasına İntizar 31-12-2016 12:32 EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE VE DEĞİŞİM İHTİYACI 20-12-2016 06:49 İDEOLOJİ, EĞİTİM VE DEĞİŞİM! 09-12-2016 11:56 Eğitimde İşler Yolunda mı ? 05-12-2016 10:10
HAVA DURUMU
Yol Durumu