DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Ali Türer
Ali Türer
Giriş Tarihi : 01-09-2020 07:50

KUŞKANADI: BİR GONCA HİKÂYESİ

Radyo “Salkımsöğüt” çalıyordu. “operasyon var, dağılın” demekti bu. Yoldaşları “Türkiye’ye gitmek akıl karı değil, burada kal” dediler. Karısı hamileydi, onu o halde bırakamaz, terk edemezdi. 12 Eylül koşulları içinde dağılmak zorunda kalan evliliklerden biri olmayacaktı, onun ki. Yakalanacaktı, biliyordu, ama adam öldürmemişti ya. Elbet gün gelecek, o delikten çıkacak, kaldığı yerden hayatını kurmaya devam edecekti. Mücadelenin bedeliydi bu, başına geleceklerden kaçmayacak, darbenin havlu attırdıklarından olmayacaktı.

İstanbul, Şişli’de, bir sinema önünden, randevuda aldılar onu. Sonrası Gayrettepe… “Sen iğrençsin hücrem, bu düzen gibi” ve “Başım dağ saçlarım kardır”. Gayrettepe’nin altındaki hücrelerden birinde kendine geldiğinde duydu bu iki türküyü. Kaynak suyu gibi gelmişti çölde susuz kalmışa.

Bir de “Allı turnam bizim ele varır san” vardı, gözünde at gözlüğü, çırılçıplak soyulmuş, karanlığın içinde bir boruya bağlı, sorgu için sıra beklerken söylediği. Öylesine dudaklarından dökülmeye başlamıştı, giderek yükselmişti sesi. Türkü bitti.“Sesin de pek güzelmiş, gel bakalım, bir de burada öt” dedi zebanilerden biri, baldırına tekmeyi yapıştırırken.

Sonra Balıkesir Emniyeti, iki ay sürecekti gözaltı süreci. Kızının doğum haberini aldığı gün Balıkesir Cezaevi’nde onuncu günüydü 1981 Temmuzunda.

İnsanın bin bir yüzü olduğunu orada gördü. Cezaevi turnusol kâğıdı gibiydi, kendini gizlemeye çalışmak nafileydi. Bütün zaaflar, zayıflıklar sırasını beklerdi ortaya çıkmak için. Parası olan komün dağıtır, rezil ile vezir dip dibe yatardı. Kimi de yol arkadaşlarından korunmak için müşahede altında tutulurdu.

Sonrası Gonca Askeri tutukevi!

Hepsi bir büyük koğuşta yan yana üst üste dizilmiş ranzalarda yatan yüz elliye yakın insan. İçlerinde avukatı var, doktoru var, sendikacısı, öğretmeni, sağlıkçısı; zeki, yaratıcı, düşünmesini, oturup kalkmasını bilen insanlar her biri. Topluluk olur da yamuğu olmaz mı, elbet olur. Sorun çıkarma potansiyelinin kontrol altında tutulabilmesidir, önemli olan.

Gonca bir okuldu, insanlar orada kendini tanıdı, zenginleşti.

İnsan nasıl tanır kendini? Bir olay olur, biri bir şeyle suçlar birini örneğin. Aslında önemsizdir. Ama iş orada kalmaz işte, bir süreç tetiklenir. Sorgulanır yaşam, “niye buradayım” diye sorulur. Kolay değildir, dağılır insan. Toplamak maharet ister, ille de dürüstlük ister. Suçlamakla bir yere varılmaz, işin özü yakalanmalıdır. Kendisiyle, geçmişiyle, çevresiyle barışacak bir yol bulmalıdır insan. Bunu beceren rahatlar, öz beni güçlenir.

Gonca’da tutukluların çoğunun buna benzer süreçlerden geçmişliği vardır. Sonuç herkes için aynı değildir tabii. Kimse bir diğerinin ne yaşadığını bilmez sonuçta. Bu bakımdan ne kadar çevresinde dostu da olsa, tutuklu yalnızdır.

Psikolojik, sosyal, bilişsel, duygusal, devinişsel bütün boyutlarda gerçek bir okul olmuştur tutuklular için Gonca. Birçoğu dünya klasiklerini orda okumuştur. Kitapların birçoğunu da İçişleri Eski Bakanı Hasan Fehmi Güneş getirmiştir, kardeşi Nizamettin Güneş için.

Ayrıca Ağaç yontar, yabancı dil öğrenir, Hasan Öztürk’ün yazdığı, sahnelediği tiyatroda rol alır tutuklular. Kimi de udu eline alır, saatlerce çalmaya çalışır onun gibi. Kimseden ”yeter artık, kafamızı şişirdiğin” serzenişi duymamıştır. Birlikte üretilen sinerjidir, Gonca’da yaşama güç veren. Askeri yönetimin Tutukluları birbirine düşürmeye dönük bütün girişimleri boşa çıkmıştır.

Koğuşun başında özel olarak hazırlanmış, eğitilmiş, dörder saat arayla nöbet tutan askeri bir ekip bulunur. Üzerlerindeki baskı korkunçtur. Eziyet ve şiddetin sorumlusu olarak komünistleri görmeye koşullanmışlardır. Gözleri kan çanağı gibi başlarlar görevlerine. Komünistlerin ümüğüne çökmek için fırsat kollarlar. Ama o fırsat verilmez kendilerine. Gonca sakinlerini tanıdıkça yavaş yavaş değişmeye başlar düşünceleri, saygı duymaya başlarlar. Fakat bunun anında farkına varır üstleri, görev yerleri değişir.

Diğer Sol fraksiyondan tutukluların kaldığı koğuş vardır karşıda, havalandırmayı ortak kullanırlar. Sabah sayımı ardından İstiklal marşı eşliğinde sabah sporu yaptırmak, askeri yönetimin tutuklular için öngördüğü eğitim formatıdır. Bunu kabul etmek için bir şartları vardır TKP’lilerin: Sayım için, spor için komutu, içlerinden biri verecektir, asker müdahale etmeyecek, dışarıdan izleyecektir. Bunu ret etmeyi göze alamaz tutukevi yönetimi. Bir süre sonra istiklal marşı söylemeyi de bırakır, kendi kendilerine spor yapar olurlar.

Dev-Genç, Dev-Sol koğuşu için işler böyle gitmez. İstiklal marşı eşliğinde spor yapmak, onlar için teslimiyettir. Operasyon yerler. Tanık olmanın, operasyon yemekten çekilmez olduğunu o gün, orada öğrenir.

TKP’liller için, ideolojik materyal üretim merkezidir aynı zamanda Gonca. Bazı tavizler vermelerinin bir nedeni de budur. TKP’nin Sesi radyosunda yayımlanan bildiriler, BBC’nin verdiği haberler burada metin haline getirilir. Dışarıda insanlar, Gonca’da üretilen materyallerden haberdar olurlar 12 Eylül koşullarında olup bitenden.

Bunun için bir sistem kurulmuştur Gonca’da. Altı yedi kişi üst ranzaların ikisinde bir daire şekilde otururlar. Birinin elinde özel olarak üretilmiş, orkestra şefinin elindekine benzer bir çubuk vardır “Kuşkanadı” adı verilmiş.

Alınacak metin, radyo’da okunmaya başlayınca başlar Kuşkanadının görevi. Kuşkanadı üzerine tutulan, duyduğu ilk üç-beş sözcüğü yazmaya başlar numara verdiği satırda. Sonra bir başkasına geçer çubuk, o başlar yazmaya. Metin biter. Her kuşkanadı sekmesinde yazılan, numara verilmiş satırların birleştirilmesine gelir sıra. Kuşkanadı ile gelen metinler bir araya gelir, kitapçık olur, zulasına yerleşir. Ziyaretçiye doğru havalanmak için görüş gününü beklemeye başlarlar.

Askeri yönetimin, tutuklular ile ilgili planının aksine; Gonca, dışarıdakilere moral dayanak üreten bir merkez haline gelmiştir. 12 Eylülden intikamıdır bu, tutukluların.

İşte tutuklu, Kuşkanadı şiirinde bunu anlatır.

Çırpındıkça Kuşkanadı

Kızışıyor kör kapılar gerisinde sönmek için yola çıkmış kireç dağları

Dolaşıyor can sıkıcı bir akvaryumun Ilık sarı sularında uyuşuk düşünce balıkları

Bilgi taşı, bilinç taşı, çırpındıkça Kuşkanadı

Sincap neden hala ürkek, cömert ve dingin meşe ağacında

Neden daldan dala atlıyor, rüzgâr ağaca her vurduğunda

Kuşkunun ayrık otları, boyatmış arsızca yalnızlık toprağında

İnanç taşı, güven taşı, çırpındıkça Kuşkanadı

Yarış atı İpi göğüsleyecek çabayı bulmalı güçlü kaslarında

Ayağa kalkmalı ceylan, kuşa kurda yem olmadan

Kararlılık, direnç taşı, çırpındıkça Kuşkanadı

El ele vermiş baskı, aşağılama, kör olası sağır duvar

Soldurmaya ahdetmiş yürekte çiçekleri

Moral taşı, yaşam taşı, çırpındıkça Kuşkanadı

Gonca, 1983

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Türer

Ali Türer

DİĞER YAZILARI EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE 14-06-2021 21:42 HALASKARLAR ARASI KAVGA 31-05-2021 21:56 İNANCIN ARAÇSALLAŞMIŞ HALİ ÜZERİNE! 18-05-2021 11:22 İKİZDERE DİRENİŞİ VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ! 10-05-2021 21:31 HEDONİZME VE UTANCA DAİR 20-04-2021 18:08 BİR GARİP DARBE TEŞEBBÜSÜ VE SONUÇLARI ÜZERİNE! 08-04-2021 10:45 KARDEŞLİKLER ÜZERİNE 05-04-2021 09:25 DEVLETİN DİNİ OLMAZ DA MİLLETİ OLUR MU? 19-03-2021 07:16 ANILAR: NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ YILLARIM 11-03-2021 10:58 PROGRAMCI GÖZÜYLE ANAYASA! 02-03-2021 08:57 TÜRKİYEDE ÜNİVERSİTE GERÇEĞİ 15-02-2021 09:32 KATILIMCI DEMOKRASİ ÜZERİNE 02-02-2021 22:26 MODERNLEŞMEYİ ETKİLEYEN DÜŞÜNCE AKIMLARI, EĞİTİMDEKİ SONUÇLARI 23-01-2021 21:08 İSLAMCILIK- BATICILIK- TÜRKÇÜLÜK ÇATIŞMASI İÇİNDE İSTİKRAR ARAYIŞI! 12-01-2021 19:10 2021 TÜRKİYESİNDE, EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALENİN SONUÇLARI ÜZERİNE 01-01-2021 21:01 OSMANLI-TÜRK GELENEĞİ İÇİNDE MEDRESELER 21-12-2020 01:10 İNSAN HAKLARI MI DEDİNİZ? 11-12-2020 09:46 “ÇIKMAZ BU YOLUN BİR YERE!” 16-11-2020 08:45 UZAKTAN ÖĞRETİMDE BARİ ÖĞRETMENİ RAHAT BIRAKIN! 31-10-2020 08:26 YENİ NORMAL: İKTİDAR DEVLET, MUHALEFET DÜŞMAN! 16-10-2020 16:06 TUHAF İŞLER 11-10-2020 07:09 TÜRKİYE’DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME 04-10-2020 12:36 MEMLEKETİN HALİ VE YENİDEN ATATÜRK MESELESİ ÜZERİNE! 26-09-2020 06:52 DARBECİLER, BİR ÖĞRETMEN OKULUNU NASIL YÖNETİR? 14-09-2020 05:56 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE ÇÜRÜME DÖNEMİ 07-09-2020 08:37 KUŞKANADI: BİR GONCA HİKÂYESİ 01-09-2020 07:50 NEYİ GÜÇLENDİRMELİ, MERKEZİ Mİ, YERELİ Mİ? (2) 24-08-2020 01:58 NEYİ GÜÇLENDİRMELİ, MERKEZİ Mİ, YERELİ Mİ? 15-08-2020 19:54 AH ŞU LİBOŞLAR! (2 09-08-2020 21:56 AH ŞU LİBOŞLAR! 03-08-2020 07:51 Cumhuriyeti 2. yüzyıla taşıyacak partiden, parti içi demokrasi manzaraları! 27-07-2020 08:15 101 AKSAÇLI’DAN MUHALEFETE ÇAĞRI! 21-07-2020 16:43 KONJONKTÜRÜ SÜRDÜRMEDE İDEOLOJİLERİN ROLÜ ÜZERİNE! (2) 18-07-2020 18:44 İDEOLOJİLERİN ROLÜ ÜZERİNE! (1) 14-07-2020 09:43 Abdülhamit üzerinden Türkçü-islamcı kapışması ve çağrıştırdıkları! 06-07-2020 10:36 BİR ANI: DURSUN DUMAN NASIL KATLEDİLDİ! 26-06-2020 00:46 DAYANIŞMAYA ENGEL DAVRANIŞ KALIPLARI VE ÖNYARGILAR ÜZERİNE! 17-06-2020 01:10 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE BİR SALDIRI, BİR ÖLÜM: NAVER ENGİN 11-06-2020 09:52 CHP İKTİDARINDA NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ VE BALIKESİR’DE SOL (1978) 04-06-2020 23:02 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜNDE ÇATIŞMALI YILLAR -1- (1976-1977) 31-05-2020 05:34 KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA KARESİ DARÜLMUALLİMATI 28-05-2020 08:47 DEVRİM ÇOCUKLARININ NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ KAVGASI (1972-1976) 21-05-2020 03:29 BALIKESİR’DE 1968’Lİ YILLAR VE NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ ÖĞRENCİ ÖRGÜTÜ 15-05-2020 08:49 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TALEBE CEMİYETİ 08-05-2020 09:56 ANILARA YOLCULUK: 1 MAYIS 1977! 01-05-2020 10:34 BUGÜN 23 NİSAN, NEYİ KUTLAYACAĞIZ, NE İLE ÖVÜNECEĞİZ! 23-04-2020 19:40 Toplumda Adalet Duygusu, Bugün Dünden Daha YARALI! 16-04-2020 14:34 TÜRKİYENİN CORONA VİRÜS İLE İMTİHANI! 13-04-2020 07:36 DIŞARIDAKİ MAHPUSTAN İÇERDEKİ SİYASİLERE! 05-04-2020 13:10 VİRÜS İLE YAŞAMAYA HAZIR MISINIZ? 26-03-2020 23:15 VİRÜSLE MÜCADELE NASIL OLMALI! 15-03-2020 11:21 BİR VEFASIZLIK ÖRNEĞİ: SAVAŞTEPE KÖY ENSTİTÜSÜ YERLEŞKESİ! 10-03-2020 09:51 “ŞEHİTLER TEPESİ BOŞ KALMAYACAK!” ÖYLE Mİ 01-03-2020 22:58 CHP, İKTİDARA HAZIR MI? 16-02-2020 06:53 KULLANILMA SIRASI ŞİMDİ DEPREME Mİ GELDİ! 08-02-2020 23:15 EFSANE OLMUŞ MÜDÜR YARDIMCILARI 04-02-2020 17:20 ATATÜRK’ÜN NECATİ ÖĞRETMEN OKULUNU ZİYARETİ 28-01-2020 17:51 DOĞAYI, YAŞAMI TAHRİP PAHASINA EKONOMİYİ CANLANDIRMA: BU NASIL SİYASET? 21-01-2020 00:53 KAMUDA KIYAFETLER İNANCA UYGUN HALE Mİ GETİRİLECEK! 13-01-2020 08:33 Yeni bir başlangıç olsun gelecek yıllar 29-12-2019 13:09 ÖĞRETMEN OKULU MÜDÜR YARDIMCISI MEHMET FUAT GÜNDÜZALP 23-12-2019 07:18 TÜRKİYEDE ÖZEL ÖĞRETİM NEYE HİZMET EDİYOR? 14-12-2019 09:08 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SON NOKTA: BUYURUN CENAZE NAMAZINA! 30-11-2019 12:16 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN BİR ÖĞRETMEN 25-11-2019 10:47 YÜKSELEN DUVARLAR VE İKİYÜZLÜLÜK ÜZERİNE 16-11-2019 12:45 KİM KAYBEDİYOR? 05-11-2019 08:51 Yurtta Barış, Dünyada Barış! 30-10-2019 07:56 NECATİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TARİHİNDEN: ADNAN ÇAKMAKÇIOĞLU (1922-1998) 26-10-2019 23:35 OPERASYONA İÇİ YANARAK DESTEK OLANLARA BİR SORU! 11-10-2019 12:24 NECATİ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ TARİHİNDEN: OSMAN HATİPOĞLU 01-10-2019 07:34 POSMODERN SÜREÇTE EĞİTİM 23-09-2019 07:38 OKULLAR AÇILIRKEN 2019 TÜRKİYE’SİNDE EĞİTİMDE SORUNLAR! 07-09-2019 06:47 BİR BASKETBOL MAÇININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ 04-09-2019 13:51 HUKUK DEVLETİ OLMADAN MODERN DEVLET OLUNMAZ! 03-09-2019 09:38 BİR ÖĞRETMEN YETİŞTİRME MODELİ: NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 27-08-2019 09:29 KAZ DAĞLARINA BAK, EĞİTİM İLE YABANCILAŞMIŞ İNSANI GÖR! 04-08-2019 07:50 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 İZMİR GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNDE NELER OLUYOR 25-07-2019 08:04 MUHALEFET, SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIR MI? 19-07-2019 09:43 BALIKESİR HALKEVİ NECATİ ÖĞRETMEN OKULU İLİŞKİSİ 11-07-2019 09:02 BU REFORMLA ÖĞRENCİ, SORU YERİNE SORUN ÇÖZEBİLECEK Mİ? 29-05-2019 07:56 TÜRKİYE DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİ NASIL BOZULDU! 05-05-2019 08:05 İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 13-04-2019 09:26 AYIPLI SEÇİM! 02-04-2019 12:12 Toplumun yeni yıl hediyesi savaş mı olacak! 28-12-2018 09:06 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞA ÜZERİNE (2) 10-12-2018 09:00 ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE YAŞANAN KARMAŞANIN TEMELİNDE NE VAR? 24-11-2018 20:42 GÜZEL NEDİR, SEÇİM GERÇEKTEN BİZE Mİ AİT? 12-11-2018 12:07 MAHCUP MİLLİYETÇİLİK ÜZERİNE! 03-11-2018 00:23 BEKA SORUNU! 14-10-2018 07:32 Karma Eğitim İlkesine Alternatif Oluşturmak Demokratik Görev Olabilir mi? 13-09-2018 11:40 PARTİLER YAŞANAN YEREL SORUNLARIN NE KADAR FARKINDA! 10-09-2018 10:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (2) 18-08-2018 09:40 POST MODERN YAKLAŞIMLARIN EĞİTİME ETKİLERİ (1) 13-08-2018 08:25 EĞİTİM HAKKI VE LİSEYE GEÇİŞ MODELİ ÜZERİNE! 02-07-2018 08:26 SATİ BEY’İN TÜRKİYEDE EĞİTİMİN MODERNLEŞMESİNE KATKILARI! 21-06-2018 06:05 ERDEMLİ İNSAN YETİŞTİRME YOLU OLARAK EĞİTİM! 10-06-2018 01:34 EĞİTİMDE ETİK VE AHLAKİLİK SORUNU! 03-06-2018 15:31 CHP’NİN CUMHURBAŞKANI ADAYI İÇİN BİR FİKRİM VAR! 30-04-2018 07:51 TEOG YERİNE BU SİSTEMİ Mİ BULDUNUZ? 01-04-2018 02:04 2017’DE EĞİTİMDE NE DEĞİŞTİ! 26-12-2017 17:11 Parası olana eğitim ve sağlık/ Bağlılığı olana iş ve koruma! 09-12-2017 19:11 Öğretmen nasıl değerlendirilmeli? 06-11-2017 22:37 Lider nasıl yetişir? 08-10-2017 09:45 SORUN TEOG DEĞİL, YÖNLENDİRME SİSTEMİ! 24-09-2017 09:24 Eğitimde Adalet var mı? 04-09-2017 19:29 Uhrevileşmeye doğru! 10-08-2017 16:23 YENİ” PROGRAMLAR ÜLKEYE NE GETİRİR! 23-07-2017 13:35 Anlam Arayışı 01-07-2017 12:54 Zorunlu Arabuluculuk 20-06-2017 20:39 MESLEKİ EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ NASIL DOĞDU, NASIL GELİŞTİ? 08-06-2017 15:09 ÖĞRETMEN NASIL GÖRÜNMELİ? 28-05-2017 08:27 CHP'NİN SORUNU, TÜRKİYE'NİN SORUNU 07-05-2017 11:09 “BİZ VE DİĞERLERİ”/ İKİYÜZLÜ SİYASET ÜZERİNE! 23-04-2017 10:41 BİR TEŞEKKÜR İÇİN BORÇLANMAK! 16-04-2017 09:45 YGS SONUÇLARI VE ORTAYA ÇIKAN EĞİTİM HALİ ÜZERİNE? 03-04-2017 13:29 Öğretmen Atamalarında Keyfilik! 18-03-2017 19:03 EVRİM KARŞITI YAPILANDIRMACILAR! 06-02-2017 10:50 BİREY OLABİLMEK! 01-02-2017 08:00 AKIL TUTULMASI 18-01-2017 09:07 ZİHİNSEL BECERİ VE YARATICILIK NASIL ÖLÇÜLÜR? 08-01-2017 09:58 Yeni Yıl Kutlamasına İntizar 31-12-2016 12:32 EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE VE DEĞİŞİM İHTİYACI 20-12-2016 06:49 İDEOLOJİ, EĞİTİM VE DEĞİŞİM! 09-12-2016 11:56 Eğitimde İşler Yolunda mı ? 05-12-2016 10:10
ARŞİV ARAMA
Mersin Adana Tren Saatleri 2021
Gazetemiz MEİGDER Üyesidir
Meigder