DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Ceren GÜLÜM
Ceren GÜLÜM
Giriş Tarihi : 15-04-2021 16:43

Kültürel Ürünlerin Metalaşması , Kültür Endüstrilerinin Egemen Olmasından mı ?

İlk önce kültür endüstrisi kavramına bir göz atalım . Eleştirel kuramla özdeşleştirilen kültür endüstrisi kavramı ilk olarak Theodor Adorno ile Marx Horkheimer'in beraber çıkarttıkları ''Aydınlanmanın Diyalektiği '' eserinde kullanılmıştır. Frankfurt Okulu düşünürlerinden Adorno ve Horkheimer 20. yüzyılda kültürün ticaret haline gelmesi , standartlaşması , toplumun yabancılaşması ve gündelik hayatın estetik hale gelmesi üzerine çalışmalar yürütmüşlerdir. Adorno ve Horkheimer'a göre , kültür endüstrisi tarafından hayatın her alanı metalaştırılmakta ve böylelikle hakim olan ideoloji hem ekonomik hem de ideolojik hale gelerek kitlelerin bilincinde yeniden üretilmektedir . Kültür endüstrisi kuramına göre ; ''kitle kültürü insan bireyselliğini tehdit etmektedir .'' Kitle kültürü bireyi etkisi olmayan bir kültür tüketicisi haline getirmekle beraber sanat , eğlence , dinlenme , boş zamanlarıdeğerlendirme gibi gündelik vakitleri birer tüketim eylemine dönüştürmektedir. Günümüzde de egemenliğini korumaya devam eden kültür endüstrisi Adorno'nun tabiriyle sahte tatminler dağıtmakta ve vaat ettiğini yerine getirmemektedir . Peki , toplumun zihnini uyuşturan temel sebep nedir ? Birtakım azınlığın ürettiği kapitalizm ürünler bireyleri okumaktan , sanatsal faaliyetlerden , mantıktan , gerçekleri görmekten uzaklaştırıyor. Horkheimer, kapitalizmin meta üreten bir sistem olduğunu belirtir. Kapitalizm ürettiği metalara doğal bir görünüş vermekle beraber toplumsal ilişkilerden tutun sanatsal üretime kadar metalaşmanın temelini oluşturuyor . Adorno , insanoğlunun kendi düşünsel gücüyle yaratılan metalara insanüstü bir ilahi güç atfederek onları yüceleştirmek de şeyleştirmenin ana hedefidir , diyor. Adorno 'şey'ler diyor . Bizler ise bu cümlesini somutlaştırdığımız zaman insanların kendi ürettiği endüstri ürünlerinin esiri haline geldiğini kastettiğini anlıyoruz . Bireylerin kendi yararları için bir şey yaptığını görmüyoruz. Keza diğer insanların yaptıklarını bedenlerine , ruhlarına , zihinlerine kopyaladıklarını ve sıradan popülaritenin sessiz ve söz dinleyen öğrencileri olduklarını görmekteyiz . Adorno ve Horkheimer, kültür alanına tekellerin hakim olması ile birlikte kültürü tek tipleştirdiğini düşünmektedirler . Teknolojinin yinelenmesi , güçlendirilmesi ve geliştirilmesi neticesinde kültür ve endüstri iç içe geçmiştir . Dolayısıyla bu durum kültürün bozulmasına sebebiyet vermiştir . Kültür endüstrileri ile kapitalizm bütünleşerek çok güçlendi . Elbette ki , güçlenmenin gün yüzüne çıkardığı bir sonuç oldu. Bireyleri oyalamanın yanı sıra var ettikleri egemen ideolojilerin yayılmasını sağladılar . Özgünlük içermeyen , orta seviyedeki kitlelere hitap eden standartlaşmış içerikler ile amacın sadece eğlence , zevk olduğu aydınlanma düşüncesinin de arka plana atıldığı hiçbir şey izlenmemeli ve okunmamalı sevgili okur . Tarihsel süreci bir kenara bırakıp , günümüze odaklandığımız zaman problem gördüğü yerde kaçan ve devamlı eğlence arayışında olan bazı bireylerin olduğunu göreceğiz. Kapitalizim ile birleşen kültürel endüstrinin asıl amacı da bu zaten . Çözüm üretmek, sorgulamak , mantıklı düşünmek, hatayı bulmak ve düzeltmek yerine kapitalizmin yarattığı metalara sığınan bireyler yaratmak istiyorlar .''Yabancılaşma tam da insanlar arasındaki mesafenin kaldırılmasında gösterir kendini ,'' diyen Adorno'ya katılmak elde değil . Hem kendi aramızdaki iletişimin hem de ürettiğimiz sanatsal faaliyetlerin, özgür ve özgün fikirlerimizin belirli bir azınlık tarafından metalaştırılarak , yabancılaşmasına izin vermemeliyiz . Dünya özgür ve özgün olana hayran olur . Sevgili okurum, özgünlüğünü kendin yarat ve kimsenin özgünlüğüne zarar vermesine izin verme. Özgürlüğünü de kimsenin eline bırakma . Sevgiyle...

Kaynaklar ; Kara , T. (2014) Kültür Kavramı Çerçevesinde Medya Ürünleri: Eleştirel Yaklaşım . Marmara Üniversitesi. İstanbul

Levent Yaylagül , ( 2017) Kitle İletişim Kuramları : Egemen ve Eleştirel Yaklaşımlar . Ankara : Dipnot Yayınları

NELER SÖYLENDİ?
@
Ceren GÜLÜM

Ceren GÜLÜM

DİĞER YAZILARI Çocuklara Virüsten Çok , Baskılar Zarar 04-05-2021 15:51 Kültürel Ürünlerin Metalaşması , Kültür Endüstrilerinin Egemen Olmasından mı ? 15-04-2021 16:43 Yazarların Sözleri Üzerinden İstanbul Sözleşmesi 22-03-2021 01:11 İstekler Değil , Yanlışlar Çok! 09-03-2021 05:04 Tekstilde Dijital Dönemin Gidişatı 15-02-2021 14:40 Z Kuşağı Farkına Var Ve Farkına Varılmak İçin Farklı Ol 02-02-2021 22:27 Sayısı Günden Güne Artan Kitsch Videolarına Öz Eleştiri 28-01-2021 21:05 Umudu Ve Tüm Naif Güzellikleri Okuruna Vadeden Bir Kitap 29-12-2020 03:16 Kendinize Yarattığınız Kötü Algıları , Çocukların Zihninden Çekin 08-12-2020 11:15 İşimiz Yine Teknolojiye Kaldı 20-11-2020 07:36 Yaşamları boyunca umudu hep hatırlatacaklar kendilerine : Elif Ve Ayda 05-11-2020 08:40 Kendine Yaptığı Adaletsizliği Bulmalıydı İnsan ! 16-10-2020 16:05 İçsel Yolculuğa Çıkmak 28-09-2020 17:21 Stefan Zweıg 'ın ' Korku ' Eseri Üzerinden Öğütler 15-09-2020 09:30 Keder Ülkesinden Taşınmanın Vakti Gelmedi mi 24-08-2020 01:57 Immanuel Kant’ın ‘Kategorik İmperatifi‘ Üzerinden İnsanlara Ahlaka Uyma Çağrısı 13-08-2020 09:10 Neden başkalarına özenmek ? 27-07-2020 22:44 Kromozomu Fazla, Hayalleri Kromozomundan Daha Fazla! 10-07-2020 17:04 Kadınların Sesi: Marksist Mariategui 17-06-2020 01:09 Kalp Güzelliği Ne Kadar da Önemli! 31-05-2020 05:29 Coğrafya’nın Edebiyattaki yeri Esamesi edilsin! 07-05-2020 09:36 Sabahattin Ali: Müthiş Gözlem Gücü 08-04-2020 06:58 "Kitaplar Sizinle Konuşur ve Konuştuklarını Dikkate Alın" 23-03-2020 09:45 Gizemcilik: Mistik Bir Yaşantı 18-03-2020 12:50 Din- Felsefe ilişkisi: İbn Rüşd 06-03-2020 00:21 Bir Burjuva Da Bizim İçimizde Mi? 26-02-2020 12:16 O İÇLİ BİR ÇOCUKTU:TURGUT UYAR 25-02-2020 01:32
NAMAZ VAKİTLERİ
Yol Durumu
ARŞİV ARAMA
Gazetemiz MEİGDER Üyesidir
Meigder
haftanın kuponu