Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mersin Milletvekili Av. Ali Bozan, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin hazırladığı kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sundu. Sunulan teklifle, Türk Ceza Kanunu’nun 158’inci maddesinde düzenlenen "nitelikli dolandırıcılık" suçunun uzlaştırma kapsamına alınması hedefleniyor. Düzenleme; mağdur zararının tamamen giderildiği ve tarafların ortak uzlaşma iradesi gösterdiği durumlarda, uyuşmazlıkların yargı sürecine gerek kalmadan uzlaştırma yoluyla çözülebilmesini amaçlıyor.
"Zarar Giderilse Bile Yargılamalar Çok Uzun Sürüyor"
Kanun teklifinin gerekçesinde, gelişen teknolojiyle birlikte dijital iletişim araçları ve elektronik para transfer sistemlerinin yaygınlaştığı, buna bağlı olarak dolandırıcılık yöntemlerinin de şekil değiştirdiği belirtildi. Özellikle üçüncü kişilere ait banka hesapları ile ödeme sistemlerinin kullanıldığı vakalarda, şüphelilerin kast ve sorumluluk derecelerinin somut olaylara göre büyük farklılıklar gösterebildiğine dikkat çekildi. Mağdurun uğradığı maddi zararın tamamen karşılandığı ve tarafların anlaştığı birçok olayda dahi kamu davalarının açıldığı ve yargılamaların çok uzun sürdüğü ifade edilerek, bu durumun toplumsal barışın yeniden tesis edilmesine yeterli katkıyı sunamadığı vurgulandı.
"Onarıcı Adalet Anlayışı Güçlendirilecek"
Modern ceza adalet sisteminin yalnızca cezalandırma odaklı olmaması gerektiğinin altını çizen Milletvekili Ali Bozan, asıl hedefin mağdurun zararının giderilmesi, uyuşmazlığın hızlıca çözülmesi ve toplumsal ilişkilerin onarılması olduğunu kaydetti. Teklifte, bu onarıcı adalet yaklaşımının en önemli araçlarından birinin uzlaştırma müessesesi olduğu, tarafların özgür iradeleriyle el sıkıştığı durumlarda bu mekanizmanın işletilmesinin hem bireysel hem de toplumsal açıdan büyük fayda sağlayacağı aktarıldı.
Hazırlanan kanun teklifiyle temel olarak şu hedeflere ulaşılması amaçlanıyor:
Mağdur zararlarının çok daha hızlı ve etkin bir şekilde giderilmesi,
Taraflar arasında uzlaşma kültürünün teşvik edilmesi ve toplumsal barışın güçlendirilmesi,
Ceza yargılamalarının daha etkin yürütülerek mahkemelerin iş yükünün azaltılması,
Ceza infaz kurumları üzerindeki yoğunluğun hafifletilmesi,
Ölçülülük ve onarıcı adalet ilkelerinin sistem içinde güçlendirilmesi.
"Bu Düzenleme Bir Af Veya Cezasızlık Değildir"
Av. Ali Bozan teklifinde son olarak yanlış anlaşılmaların önüne geçmek adına önemli bir şerh düştü. Söz konusu yasa değişikliği teklifinin kesinlikle bir genel af, ceza indirimi ya da suçu örtbas eden bir cezasızlık uygulaması olmadığının altı çizildi. Düzenlemenin, yalnızca mağdurun uğradığı zararın tamamen karşılandığı ve tarafların uzlaşmayı bizzat kabul ettiği hukuki zeminlerde mevcut uzlaştırma mekanizmasının önünü açacağı önemle vurgulandı.