Cumhuriyetin Halka Mal olmuş hali: Demokrasi
Değerli Üstat, Şair, düşünür, öykü ve anı yazarı, öğretmen, sendikacı Mehmet Babacan bir yazıma düştüğü notta diyor ki:
“Sevgili Hocam, keşke " ortak payda" konusunda bir araştırma yapsanız da ben de yararlansam. Ben, gözümden dolayı okuyamıyorum. Aile boyu sevgiler, saygılar.”
Gel de bu buyruğun gereğini yapma!
Ne var ki benim gözlerim de kendilerinin gözlerinden daha sağlıklı değil. Olsun, birkaç cümle yazmakla kör olunmaz.
Yazının başlığı “Cumhuriyetle Demokrasinin Ortak Paydası” olabilirdi; olmadı çünkü cumhuriyetle Demokrasinin ortak paydasını bulamadım; ayrıştıkları birçok nokta var. Örneğin Değerli ve başarılı öykücümüz M.A. Elçin kardeşim, yazıma yaptığı değerli yorumun bir yerinde, “Cumhuriyet, egemenliğin kaynağını tanımlar; demokrasi, o egemenliğin nasıl kullanıldığını sorgular.”
Bu girizgahtan sonra eşimin, “Uzun yazıyorsun, okunmuyor, kısa anlatmanın çaresini bul,” eleştirisi geldi aklıma. Bunun üzerine, Cumhuriyetle demokrasinin farklarını belirtirsem Babacan Üstat, ortak paydaları çok kolay tespit eder, dedim:
Cumhuriyet bireyi, demokrasi aileyi vurgular.
Cumhuriyet merkeziyetçi, demokrasi anti-merkeziyetçi; yani bölgeci, yerelcidir.
Cumhuriyet toplumcu, demokrasi cemaatçidir.
Cumhuriyet hümanizm ister, demokrasi hümanitarizm (Yani tüm insanlar için iyilik, iyilikseverlik, sempati) ister.
Cumhuriyet yazıyı, demokrasi sözü sever.
Cumhuriyet eşitliğe önem verir, demokrasi özgürlüğü önemser.
En belirgin özelliklerini sona sakladım:
Cumhuriyet ulusa dayanır, demokrasi topluma dayanır. .
Atamızın ulus yaratmak fikri, onu Cumhuriyete yönlendirmiştir. Çünkü ulus, cumhuriyetle yaratılır; demokrasiyle yaratılamaz. Demokrasi, cemaat, farklılık, anti-merkeziyetçilik kavramlarına yaslanır. Oysa Atatürk ve kurduğu Cumhuriyet, ulusalcı, eşitlikçi, hümanist bir anlayışı hayata geçirebilmek için bir ulus yarattığında demokrasiyi var edilebileceği biliyordu.
Bildiğini hayata geçirmeyi de bildi.
*****
Babacan Hocam, adım Hıdır, elimden gelen budur, arz ederim.
*****
Her yazım gibi bu da eleştirilmeye, tamamlanmaya muhtaçtır. Lütfen esirgemeyin.