Jiamusi kenti nasıl dünya diş teknolojilerinin merkezi haline geldi?
İktisat tarihinin en öğretici derslerinden biri, kalkınmanın evrensel ve tek tip bir reçetesinin olmadığı gerçeğidir ve bir coğrafyada mucizeler yaratan politikaların, bir başka coğrafyada hüsranla sonuçlanması son derece doğaldır.
Çünkü her ülkenin, hatta her kentin kendi tarihinden, toplumsal yapısından ve üretim alışkanlıklarından süzülen kendime özgü dinamikleri vardır.
Bu gerçeğin en somut ve çarpıcı örneklerinden birini, II. Dünya Savaşı sonrasında General MacArthur’ un Doğu Asya’da uygulamaya kalktığı iktisadi deneyimlerde görürüz…
MacArthur, 1945’ te Japonya’ya genel vali statüsündeki askeri komutan olarak atandığında, yıkılmış Japon ekonomisini ayağa kaldırmak amacıyla Batılı bir model uygulamayı denedi:
Ona göre büyük holdinglerin (Zaibatsu) desteklenmesi ve ülkedeki küçük KOBİ’lerin bu dev yapılara üretim sağlayan birer tedarikçiye dönüştürülmesi Japonya’ yı küllerinden yeniden doğuracaktı…
Ancak Mac Arthur’ un 6 yıl süren görevi sona ererken, Japonya’nın dev holdinglerden ziyade bağımsız ve köklü bir ağ oluşturan küçük aile işletmelerine dayanan ekonomisiyle çelişen stratejisi hüsranla noktalandı…
Japonya’ nın geleneklerine aykırı bu politikaların tutarsızlığı ardından Kore’ye gönderilen MacArthur, bu kez Japonya’dan çıkardığı derslerden hareketle doğrudan küçük aile işletmelerini desteklemeye yöneldi.
Ancak sonuç yine başarısızlıktı.
Çünkü Kore ekonomisinin temel dinamiği, Japonya modelinin aksine küçük aile işletmelerinin büyük ölçekli şirketlere (Chaebol) üretim yapması esasına dayanıyordu.
MacArthur’ un gözden kaçırdığı şey, kalkınmanın dışarıdan empoze edilen modellerle değil, toprağın ve toplumun kendi dokusu, dinamikleriyle biçimlendiği gerçeğiydi…
Ve onun hüsranla biten iki deneyimini anlatma nedenim son dönemin yükselen yıldızları olarak öne çıkan mütevazı iki Çin şehri ve bu iki şehrin akıl almaz başarı öyküsü…
Dünyaya örnek olacak türden ezber bozan Çin modelleri, tam da bu yerel dinamiklerin ve uzmanlaşmanın gücünü gözler önüne seriyor.
Çin’ in Son 30-35 yıla sığdırdığı devasa büyüme ve gelişme macerası; sadece kültür ve eğitim başkenti Pekin, küresel finansın bölgesel merkezi Şanghay, ticaret ve liman taşımacılığın yıldızı Guangzhou, ülkenin silikon vadisi ve inovasyon öncüsü Shenzen gibi mega kentlerden ibaret değil…
Aksine, belirli bir alana odaklanarak küresel ölçekte belirleyici hale gelen küçük beldelerin katkısı…
Adlarını çoğumuzun duymadığı iki mütevazı kentin iki farklı sektörde inovatif gelişmelerin ve küresel pazarın merkezi olması, geleceğini kurgulamaya çalışan pek çok kente ilham vereceğini, en azından yeterince dersler taşıdığını düşünüyorum…
Bunlardan biri diş ve tıbbi ekipman alanında devleşen Harbin / Jiamusi ve dünya gözlük lensi üretiminin yarısını tek başına karşılayan Danyang…
**
Tüm dünyada "Çin’in Diş Şehri" olarak anılmaya başlanan Jiamusi kentinin adını dünya, çarpıcı bir buluş sayesinde öğrendi…
Medyaya yansıyan habere göre; “Harbin 2026 Dişçilik Fuarı, tıp dünyasında çığır açacak bir teknolojiye ev sahipliği yapıyor ve fuarda tanıtılan yeni cerrahi robot, diş implantı süresini 6 dakikaya indirerek hem doktorların hem de hastaların korkulu rüyası olan uzun operasyon sürelerine son veriyor…”
Diş alanında faaliyet gösteren dünyadaki tüm uzmanların son yıllarda yoğun ilgisine mazhar olan ‘Harbin Dişçilik Fuarı’ ve Heilongjiang eyaletindeki Jiamusi şehri ne yapmıştı da böylesi bir atılıma sahne olmuştu…
Yerel kaynaklarını ve birikimini nasıl küresel bir markaya dönüştürdüğünün mükemmel bir örneği olması bakımından gerçekten incelenmeye değer:
1974’te kurulan Jiamusi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin eğitim birikimi 1976’ da faaliyete geçen Diş Hastanesinin güçlü sağlık altyapısıyla birleşince 2 milyon nüfuslu kentin yerel yönetimi ve Dişçilik fakültesi el ele verip lokomotif sektör olarak dişi seçer…
Araştırmalar, teknolojik buluşlar, teori ile pratiğin harmanlanması sonucu gelişmeler kenti diş alanında yeterince öne çıkarınca 2022 yılında yerel yönetim ve Diş Fakültesi ortak çalışmalarıyla “Çin Diş Şehri” stratejisi hızlanır…
Şehir; eğitim-bilim, tıbbi hizmet, sanayi ve hizmet desteği gibi dört alanlarında odaklanarak tam zincirli bir ekosistem inşa eder.
16 maddelik özel destek politikalarıyla Class II/III tıbbi cihaz sertifikası alan firmalara sağlanan yüksek sübvansiyonlar ve teşvikler, Weigao Group gibi dev oyuncuları bölgeye çeker…
2026 yılına gelindiğinde 17 ihtisaslaşmış firmanın yerleştiği, 15 hektarlık sanayi kasabasının yükseldiği Jiamusi kenti; cerrahi robotlar, dijital implantoloji, 3D baskı ve 5G uzaktan tıp teknolojilerini buluşturup üretime dâhil edildiği sıçramaya sahne olur…
Harbin Uluslararası Tıbbi Cihaz Fuarı ve Diş Şehri etkinlikleri, sadece yerel pazara değil; Kuzeydoğu Asya, Rusya, Brezilya ve Hindistan gibi geniş pazarlara açılan devasa bir ticaret ve teknoloji platformuna dönüşür.
Yaşlanan nüfusun getirdiği "gümüş ekonomi" talebi, sağlık turizmi ve akıllı rehabilitasyon teknolojileriyle birleştirilince, yerel bir potansiyelden küresel pazarın cazibe merkezlerinden biri doğmuş olur…
**
Bir başka yerelden başlayarak küresel üretim merkezi Çin’ li kent ise bugün Dünyadaki her iki gözlükten birini üreten Danyang…
Danyang’ ın öyküsü de bir sonraki makale konusu olsun….