Daha önce bu ülkede defalarca mezhepçi ve ayrıştırıcı söylemlere şahit olduk.Türk’ün Ermeni’ye, Kürt’ün Türk’e, Sünni’nin Alevi’ye karşı kullandığı birçok yanlış ve kırıcı dil hafızalarda yer etti.
Ancak ilk kez bir Yörük ile bir Giritli arasında yaşanan böyle bir tartışmaya tanıklık ettik.
Peki ne oldu?
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Genel Kurulu’nda mevcut başkan Veysel Sarı, konuşması sırasında Tarsus Belediye Başkanı’nı eleştirirken ona “Giritli Belediye Başkanı” diye hitap etti. Bunun üzerine Tarsus Belediye Başkanı da bu ifadeyi ayrıştırıcı ve ırkçı bir söylem olarak değerlendirerek mecliste sert bir yanıt verdi.
Şimdi asıl soru şu:“Giritli” sıfatı gerçekten ırkçı bir söylem olarak mı kullanıldı?
Bir bakalım…
Evet, ESOB Başkanı bir Yörük, Tarsus Belediye Başkanı ise bir Girit Türkü. Ancak bir söylemin toplumsal anlamda “ırkçı” kabul edilebilmesi için tarihsel bir karşıtlık, düşmanlık ya da ayrımcılık zemini taşıması gerekir. Bugüne kadar Yörükler ile Girit Türkleri arasında toplum hafızasına işlemiş böyle bir çatışma ya da gerilim görülmedi.
Peki o halde Veysel Sarı neden özellikle “Giritli Belediye Başkanı” ifadesini kullandı?
Açıkçası mesele tam da burada kafa karıştırıyor. Çünkü bir belediye başkanına adıyla, makamıyla ya da siyasi kimliğiyle değil de kökeniyle hitap edilmesi doğal olarak dikkat çekiyor.
Eğer sorun zabıta-esnaf ilişkileri, denetimler veya esnafın yaşadığı rahatsızlıklarsa, bu eleştirilerin etnik çağrışım içeren bir ifade üzerinden yapılması neden tercih edildi?
Bence burada doğrudan bir ırkçı söylemden çok, bir mesaj aramak gerekiyor.
Aslında bu polemikle ilgili sorulması gereken birçok soru var:
Son kullanma tarihi geçmiş ürünler nedeniyle denetime takılan ve kapatma cezası alan esnafın gündemi, ESOB seçim kürsülerinde mi konuşulmalıdır?
Bu konu, karşılıklı diplomasi ve kurumsal iletişimle çözülebilecek idari bir mesele değil midir?
Peki ESOB Başkanı neden doğrudan Tarsus Belediye Başkanı ile görüşmek yerine CHP İl Başkanı üzerinden iletişim kurmayı tercih etmiştir?
Belediye Başkanı’na ulaşamamış mıdır?
Veysel Sarı’nın seçim atmosferinde özellikle “Giritli” vurgusu yapması, karşı tarafta belli bir siyasi ya da sosyal dayanışmaya gönderme olarak mı okunmalıdır?
Tarsus Belediye Başkanı ESOB seçimlerine müdahil olmuşmudur?
Sarı'nın rakibi Ahmet Özdemir'in listesinde Boltaç ile etnik bağı olan bir yönetici varmıdır ?
Tüm bunlar konuşulabilir, tartışılabilir.
Çünkü sonuçta Veysel Sarı’nın özellikle bu ifadeyi seçmiş olmasının kendince bir nedeni olmalı. Zira bu, Türkiye’de alışılmış ya da toplum hafızasında yer etmiş klasik bir nefret söylemi değil.
Öte yandan Tarsus Belediye Başkanı’nın konuyu meclis gündemine taşıması ve buradan cevap vermesi de bana göre gereğinden fazla siyasi bir refleks oldu. Kişisel düzeyde değerlendirilebilecek bir polemiğin kurumsal zeminde büyütülmesi çok gerekli görünmüyordu.
Sonuç olarak meseleye tarihsel açıdan baktığımızda, “Giritli” ifadesinin tek başına toplumda yerleşik bir ırkçı söylem karşılığı bulunmuyor. Bir Girit Türkü olan Ali Boltaç'ın söylemiyle 'Tarih Cahili' olmayan herkes bunun klasik anlamda etnik bir düşmanlık dili olmadığını görebilir.