Uzun yıllar teknoloji ve yazılım dünyasının içinde yer alan, dijital çağın dönüşümünü yakından izleyen Nurhayat Varol, emekliliğinin ardından şehir yaşamını geride bırakarak Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı Ürünlü Mahallesi’nde doğayla iç içe bir hayat kurdu. 1983 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Matematik Bölümü’nden mezun olan ve uzun yıllar bilgi işlem ile yazılım alanında çalıştıktan sonra 2006 yılında emekli olan Varol, ekran merkezli yaşamın tam ortasından sıyrılarak yönünü tersine çevirdi. 2009 yılında köyde yıkılmak üzere olan bir evi ve eski bir ahırı galeriye dönüştüren sanatçı, minimum tüketimi benimseyen üretim odaklı yaşamını sanatla birleştirdi.
"Algoritmalar Bizi Yönlendiren Görünmez Bir Güç"
Köy yaşamında fotoğraf, belgesel sinema ve enstalasyon çalışmalarına ağırlık veren Varol, teknolojinin insan üzerindeki etkilerini sorguluyor. Dijital dünyanın bireylerin düşünme biçimlerini görünmez şekilde etkilediğini savunan Varol, "Bugün ne okuyacağımıza, hangi habere ulaşacağımıza kadar karar veren algoritmalarla kuşatılmış durumdayız. En doğruyu değil, en çok kazandıranı önümüze koyan bir sistemle karşı karşıyayız" diyerek sosyal medya şirketlerinin kullanıcı davranışlarını ekonomik ve politik güce dönüştürdüğünü, algoritmaların ise dezenformasyon ve toplumsal yönlendirme aracı haline geldiğini ifade etti.
İki Yıllık Emeğin Ürünü: Dev Enstalasyon
Teknoloji ve insan ilişkisindeki kopuşu anlatmak için bakır telleri tığ ile örerek özgün formlar oluşturan sanatçı, haziran 2024 ile nisan 2026 yılları arasında üzerinde gece gündüz çalışarak tamamladığı "Algoritmik Dünya" enstalasyonu ile dikkat çekiyor. 3 metre yüksekliği, 11 metre çapı ve 35 metre çevresiyle devasa bir boyuta sahip olan bu eserinde Varol, insanlığın bir "algoritmik savaş çağına" sürüklenip sürüklenmediği sorusunu gündeme taşırken, yapay zekâ destekli sistemler ve veri güvenliğindeki denetim belirsizliklerine işaret ediyor.
Eserler Kapadokya Bienali'nde Sergileniyor
Nurhayat Varol'un geleneksel kültürün yok oluşuna ve bireyin bir metaya dönüşmesi kaygısına dikkat çektiği "Tenden Tele", "Kuşatılmış" ve son dev çalışması "Algoritmik Dünya", sanatseverlerle buluştu. Bu dikkat çekici üç çalışma, 7 Mayıs - 3 Eylül 2026 tarihleri arasında düzenlenen Kapadokya Bienali kapsamında Meryem Ana Kilisesi’nde sergilenmeye devam ediyor.