DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde yeni kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının ilk verilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Daire Başkanlığının ilk aşamada 75 ildeki 638 faili meçhul soruşturma dosyası ile 693 maktulü tespit ederek kamuoyuyla sınırlı biçimde paylaşması üzerine harekete geçen Ekmen, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle kapsamlı bir soru önergesi verdi.
Milletvekili Ekmen, meclis başkanlığına sunduğu önergede, toplum vicdanında derin ve silinmez izler bırakan faili meçhul vakalara yönelik başlatılan bu çalışmanın, cezasızlıkla mücadele bakımından hayati bir önem taşıdığını belirtti. Ancak açıklanan verilerin kapsamı, yöntemi ve coğrafi dağılımına ilişkin ayrıntıların tamamının kamuoyuyla paylaşılmamış olmasının, yürütülen sürecin şeffaf bir şekilde değerlendirilmesini güçleştirdiğini vurguladı.
"Yasama Denetimi İçin Verilerin Tamamı Açıklanmalı"
Devletin, faili meçhul dosyalar bakımından her zaman şeffaf, denetlenebilir ve etkili bir soruşturma yürütmekle yükümlü olduğunun altını çizen Mehmet Emin Ekmen, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bakanlık tarafından yapılan açıklamada bazı illere ilişkin oldukça sınırlı veriler paylaşılmış olup, illere göre bir dağılım haritası bulunduğu açıkça anlaşılmaktadır. Açıklanan verilerin kapsamı ve dağılımına ilişkin ayrıntıların hangi hukuki çerçevede değerlendirildiğinin net bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Bu durum, söz konusu sürecin hem toplum tarafından sağlıklı biçimde anlaşılabilmesi hem de meclisin yasama denetimini etkin ve eksiksiz şekilde yerine getirebilmesi bakımından elzemdir."
81 ilde faili meçhul dosya ve maktul sayıları ne kadardır?
Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen’in, Bakan Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde şu sorulara yanıt aradı:
1. 81 ilde yapılan tarama sonucunda her bir il itibarıyla faili meçhul soruşturma dosyası ve maktul sayısı ile bunların yıllara göre dağılımı nedir?
2. Açıklamada illere göre dağılım bulunduğu anlaşılmakla birlikte, kamuoyuna yalnızca sınırlı sayıda ilin verileri paylaşılmıştır. Bu kapsamda, 75 ilde tespit edilen 638 dosyanın tüm iller itibarıyla tam dağılımı nedir? Söz konusu dosyaların yıllara göre dağılımı nedir?
3. 693 maktule ilişkin verilerin iller ve yıllar bazında dağılımı nedir?
4. Faili meçhul olarak değerlendirilen dosyalar arasında, hakkında şüpheli tespit edilerek kamu davası açılan ancak yargılama sonucunda beraat kararı verilmesi nedeniyle failin kesin olarak tespit edilemediği dosyalar bulunmakta mıdır ve bulunmakta ise bu dosyaların sayısı ile iller ve yıllar bazındaki dağılımı nedir?
5. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı tarafından yürütülen incelemelerde dosyaların kapsama alınmasına ilişkin kriterler nelerdir ve bu kriterler belirlenirken hangi hukuki ve teknik ölçütler esas alınmıştır?
6. Söz konusu çalışmalara ilişkin olarak düzenli ve ayrıntılı kamuoyu bilgilendirmesi yapılması planlanmakta mıdır?
7. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının çalışma usul ve esasları hangi çerçevede belirlenecektir? Dairenin görev alanı, dosya inceleme yöntemi, savcılıklarla ilişkisi ve raporlama süreçlerini belirleyen yazılı bir düzenleme bulunmakta mıdır?
8. Daire Başkanlığı tarafından yapılan incelemelerde, yerel savcılıklarca geçmişte yürütülen soruşturma işlemlerinin eksikliği, gecikmesi, delil toplama yöntemleri veya soruşturma stratejisi bakımından bir yerindelik denetimi yapılmakta mıdır? Böyle bir denetim yapılması hâlinde bunun, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun denetim ve teftiş yetkisi ile Cumhuriyet savcılarının soruşturma bağımsızlığı karşısındaki hukuki sınırı nedir?
9. Daire Başkanlığı tarafından yürütülecek teknik inceleme ve destek faaliyetlerinin, Cumhuriyet savcılarının soruşturma yetkisine müdahale niteliği taşımaması için hangi kurumsal sınırlar ve usuli güvenceler belirlenmiştir?
