CHP Mersin Milletvekili Talat Dinçer, kırsal bölgelerde, köylerde ve yaylalarda hiçbir nüfus kriteri gözetilmeden mantar gibi çoğalan zincir marketlerin yerel esnafı yok olma noktasına getirdiğini belirtecek durumu TBMM gündemine taşıdı. Yerel esnafın haklarını savunmak amacıyla harekete geçen Dinçer, hem Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını talep etti hem de Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
“Doğal Ekonomik Döngü Bozuluyor” Özellikle yaz aylarında yaylalara çıkan vatandaşlarla birlikte kırsalda kısa süreli bir ekonomik hareketlilik yaşandığını belirten Dinçer, yerel esnafın tüm yılı kurtarmak için bu kısa sezonu umutla beklediğini ifade etti. Halk arasında “üç harfli marketler” olarak bilinen büyük zincir mağazaların en küçük köylere kadar girmesinin bu doğal döngüyü baltaladığını vurgulayan Dinçer, şu ifadeleri kullandı:
"Yerel bakkal, manav ve kasap 12 ay boyunca vergi, sigorta, kira ve elektrik gibi tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiriyor. Ancak sezonluk açılan zincir marketler, 4-5 ayda piyasayı domine edip parayı topluyor; sezon bitince de bölgeden çekiliyor. Geride ise kepenk kapatma noktasına gelen yerel esnaf kalıyor."
"Mesafe Sınırlaması ve Kota Şart" Köyünde ve yaylasında kendi emeğiyle ayakta durmaya çalışan vatandaşın büyük sermaye karşısında korumasız bırakıldığını dile getiren Mersin Milletvekili, acil önlem alınması çağrısında bulundu. Dinçer; kırsal bölgelerde faaliyet gösterecek ticari zincirler için nüfus kriteri, mesafe sınırlaması, ekonomik denge şartı ve yıl boyu sürdürülebilir faaliyet zorunluluğu getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Ticaret Bakanı Bolat’a Kritik Sorular Talat Dinçer, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle sunduğu önergede şu sorulara yer verdi:
-
Kırsal ve yayla bölgelerinde nüfus planlaması yapılmadan açılan bu marketlere hangi kriterlere göre izin verilmektedir?
-
Küçük köylerde herhangi bir nüfus ya da mesafe kısıtlaması uygulanmamasının yasal gerekçesi nedir?
-
Sezon sonunda kapanıp giden bu işletmelerin yerel ekonomiye verdiği zarar ölçülmüş müdür? Kırsal esnafı korumaya yönelik bir kota sistemi planlanmakta mıdır?
Yerel esnafı korumanın sosyal devlet ilkesinin bir gereği olduğunu hatırlatan Dinçer, Meclis Araştırma Komisyonu ile bu haksız rekabetin ve kontrolsüz yayılımın tüm boyutlarıyla incelenmesi gerektiğini belirtti.
