Yüreğir Ziraat Odası (YZO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akın Doğan, yaklaşan yeni hasat sezonu öncesinde stratejik ürünler olan ayçiçeği ve soya üreticilerinin yaşadığı pazar belirsizliğine dikkat çekti. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) bu iki üründe acilen alım garantisi vermesi gerektiğini savunan Doğan, "Devletimizin kara gün dostu olan TMO'nun devreye girmesi, hem Türk çiftçisinin emeğini koruyacak hem de Türkiye'nin gıda güvenliğini sağlama alacaktır" dedi.
Türkiye'nin bitkisel yağ ihtiyacının büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşıladığını anımsatan YZO Başkanı Mehmet Akın Doğan, yerli üretimi ayakta tutmanın ekonomik bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Resmi verilere göre Türkiye'nin ayçiçeği tohumu ihtiyacının sadece üçte birinin yerli üretimle karşılanabildiğini aktaran Doğan; kuraklık, fırlayan girdi maliyetleri ve küresel piyasalardaki sert dalgalanmaların çiftçiyi geleceğe dair karamsarlığa ittiğini belirtti.
"En Büyük Sorun Üretmek Değil, Değerinde Satabilmek"
Girdi maliyetlerindeki fahiş artışların üretici fiyatlarıyla dengelenemediğini vurgulayan Başkan Doğan, üretim ekosisteminin tıkandığı noktayı şu sözlerle özetledi:
"Bugün çiftçimizin en büyük sorunu tarlada üretmek değil, ürettiği mahsulü değerinde elden çıkarabilmektir. Mazot, gübre, tohum, zirai ilaç, sulama ve işçilik kalemleri son yıllarda ciddi oranlarda yükseldi. Buna karşın üretici fiyatları çoğu zaman bu maliyet artışlarının gerisinde kalıyor. Hasat döneminde tüccarın ve serbest piyasanın oluşturabileceği fiyat baskısı, çiftçimizi maliyetinin altında satış yapmak zorunda bırakabilir. Çiftçimizin geleceği yalnızca serbest piyasanın insafına terkedilemez."
TMO Tıpkı Buğday ve Mısırda Olduğu Gibi Güvence Vermeli
Türkiye'nin en önemli tarım ambarlarından biri olan Çukurova'da ayçiçeği ve soya ekim alanlarının her geçen yıl daha kritik bir öneme kavuştuğunu dile getiren Doğan, bu ürünlerin yağ sanayisinden hayvancılığa kadar çok geniş bir sektörel yelpazeyi doğrudan etkilediğini söyledi. TMO'nun halihazırda buğday, arpa ve mısırda üreticiye bir güven kalkanı oluşturduğunu belirten Doğan, aynı mekanizmanın ayçiçeği ve soyada da işletilmesi halinde fırsatçılığın önüne geçileceğini kaydetti.
Tarım ve Orman Bakanlığına Hasat Öncesi Çağrı
Tarım ve Orman Bakanlığına seslenen Mehmet Akın Doğan, taban alım fiyatlarının hasat yoğunluğu başlamadan önce ilan edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Erken fiyat açıklama politikasının üretimde sürdürülebilirliği artıracağını ifade eden Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:
"Hasat bittikten veya başladıktan sonra açıklanan fiyatlar üreticiye derman olmuyor. Çiftçi daha ekimini yaparken, traktörün kontağını çevirirken ne kazanacağını bilmek istiyor. Belirsizlik üretimi baltalar, güven ise üretimi teşvik eder. Bitkisel yağda dışa bağımlılığı azaltmanın tek yolu yerli üreticiyi tarlada tutmaktır. Ayçiçeği ve soyada TMO alımları gecikmeden hayata geçirilmeli, taban fiyatlar güncel maliyetler ve makul bir çiftçi kârı esas alınarak lisanslı depolar üzerinden erkenden duyurulmalıdır."
