Söyleşi: Fikret Yalçın
Yazıyla yaklaşık on yedi yaşında tanışan Müyesser Doğan için edebiyat, insanı ve hayatı anlamanın bir yolu. Gazeteci ve yazar Fikret Yalçın’ın bu haftaki konuğu Doğan, Aşknârem, Sis ve Düş Çobanı’nın ardından yayımlanan dördüncü kitabı Hâre’yi, yazma serüvenini ve yeni çalışmalarını anlattı.
Fikret Yalçın: Bize biraz özgeçmişinizden ve bu edebî kimliğin arkasındaki insandan bahseder misiniz?
Şiirle ve yazıyla tanışıklığım gençlik yıllarıma, yaklaşık on yedi yaşıma dayanıyor. Yazmak benim için hiçbir zaman yalnızca bir edebiyat uğraşı olmadı; hayata, insana, zamana ve kendime bakma biçimim oldu.
Hayatın farklı dönemlerinden, insan ilişkilerinden, sevinçlerden, kırgınlıklardan ve sessizliklerden beslendim. Bazen bir insanın söyleyemediği bir cümle, bazen bir bakış, bazen de herkesin yanından geçip gittiği küçük bir ayrıntı yazının başlangıcı oldu.
Edebî kimliğimin arkasında hayatı hissederek yaşamaya çalışan, insanı anlamaya önem veren, huzuru hem kendinde hem başkasında arayan bir insan var. Yazdıklarımda da en çok bu insanın izlerini bulabilirsiniz.
Fikret Yalçın: “Hâre” ilk kitabınız mı? Bu kitabın edebî yolculuğunuzdaki yerini nasıl tanımlarsınız? Masanızda başka kitap projeleri var mı?
Hayır, Hâre ilk kitabım değil. Aşknârem, Sis ve Düş Çobanı’nın ardından yayımlanan dördüncü kitabım. Her kitabın hayatımda ayrı bir karşılığı ve bende bıraktığı ayrı bir izi var.
Hâre, benim için yalnızca yeni bir kitap değil; önceki yolculuklarımın içinden süzülerek gelen başka bir anlatım durağı. İnsan bazen aynı duyguyu yıllar sonra başka bir kelimeyle, başka bir bilinçle anlatıyor. Hâre’de de zamanın, insanın ve duyguların bende bıraktığı izleri bulmak mümkün.
Masanın üzerinde her zaman yeni kelimeler, yeni hikâyeler ve henüz tamamlanmamış cümleler var. Özellikle yaşanmışlıkların edebî bir anlatıya dönüştüğü yeni bir kitap projesi üzerinde çalışıyorum. Çünkü yazmak benim için tamamlanan bir yolculuk değil; her kitapla yeniden başlayan bir yol.
Fikret Yalçın: Yazma serüveniniz nasıl başladı? Sizi yazmaya iten güç nedir?
Yazma serüvenim, içimde birikenleri başka türlü anlatamadığımı fark ettiğim zaman başladı. İnsan bazen konuşarak kendini ifade edemez. Bazı duyguların sesi yoktur; onların bir dile, bir satıra, bir şiire ihtiyacı vardır.
Benim için yazmak biraz da görünmeyeni görünür kılmak. İnsanların sustuğu yerdeki duyguyu, söylenmeyen bir cümlenin ardındaki hikâyeyi, hayatın küçük ayrıntılarında saklanan büyük anlamları arıyorum.
Beni her gün beyaz sayfanın karşısına oturtan şey yalnızca ilham değil. Merak, gözlem, hafıza ve insanı anlama isteği de yazının önemli kaynakları. Bazen bir cümle günlerce içimde dolaşıyor; bazen de hiç beklemediğim bir anda kendine yer buluyor.
Fikret Yalçın: İlk göz ağrıları her zaman özeldir. İlk yazdığınız şiiri veya metni hatırlıyor musunuz?
İlk yazdığım şiirin bütün dizelerini bugün aynı açıklıkla hatırladığımı söyleyemem. Ancak yazmaya başladığım yaşı ve o ilk duyguyu hatırlıyorum. Genç yaşlarda insanın içinde büyük bir dünya oluyor; fakat o dünyayı anlatacak kelimeleri henüz tam olarak tanımıyor.
İlk yazılarım benim için biraz kendimi keşfetme çabasıydı. Bugün dönüp baktığımda, o ilk metinleri yalnızca edebî bir başlangıç olarak değil, kendime doğru çıktığım yolun ilk işaretleri olarak görüyorum.
Belki de ilk şiirimin en güzel tarafı kusursuz olması değil, içimden geldiği gibi yazılmış olmasıydı.
Fikret Yalçın: Kendi sesinizi, üslubunuzu ve dilinizi ararken hangi şairlerden veya yazarlardan etkilendiniz? Edebiyat dünyasından destek gördünüz mü?
Her yazarın yolculuğunda okuduklarının, karşılaştığı eserlerin ve kendisinden önce yazanların mutlaka bir izi vardır. Ben de edebiyatın büyük bir birikim olduğuna inanıyorum. Ancak zamanla şunu anladım: Başka sesleri duymak başka, kendi sesini bulmak başka bir şey.
Benim arayışım, bir başkasının cümlesini tekrar etmekten ziyade, kendi duygumun ve düşüncemin dilini kurmak oldu.
