Özgürlük, sorumluluk da ister. Çünkü yalnızca kendisi için özgürlük isteyen insan, özgürlüğün gerçek anlamını henüz kavrayamamıştır.
Özgürlük, yalnızca önümüzdeki engellerin kalkması, kapıların açılması, zincirlerin kırılması değildir. Asıl özgürlük, insanın kendi düşüncelerine sahip çıkabilmesi, vicdanının sesini duyabilmesi ve başkalarının çizdiği sınırların ötesine geçebilmesidir.
İnsan bazen bir kitabın sayfalarında, bazen bir çocuğun gülüşünde, bazen de bir derenin kıyısında bulur özgürlüğü. Bir hayale dalmak, uzakları yakın etmek, doğanın sesine kulak vermek de özgürlüktür. Çünkü özgürlük, her şeyden önce insanın iç dünyasında filizlenir.
Özgür olmak, her istediğini yapabilmek değildir. Başkalarının haklarına saygı duyarak kendi yaşamını biçimlendirebilmektir. Gerektiğinde hayır diyebilmek, haksızlığa karşı çıkabilmek, kalabalıkların arasında kendi düşüncesini savunabilmektir.
Bazen özgürlük, yokluğa katlanmaktır. Bazen özlediğine kavuşamamak, bazen de çok yakınındakine ulaşamamaktır. Ancak bütün bunlara rağmen umudunu ve yaşama sevincini yitirmemektir.
Doğa, özgürlüğün en yalın öğretmenidir. Bir kuşun gökyüzündeki süzülüşü, bir derenin taşların arasından kendine yol buluşu, toprağı yararak güneşe uzanan bir filiz… Hepsi bize aynı gerçeği anlatır: Yaşam, kendi yolunu bulma çabasıdır.
Ne var ki insan, kimi zaman kendi özgürlüğünün önündeki en büyük engeldir. Korkularına, alışkanlıklarına, önyargılarına tutsak olur. Başkalarının düşünceleriyle yaşar, kendi düşlerini erteler. Oysa düşünemeyen, sorgulayamayan, kendi kararlarını veremeyen insanın önündeki kapılar açık olsa ne değişir?
Özgürlük, sorumluluk da ister. Çünkü yalnızca kendisi için özgürlük isteyen insan, özgürlüğün gerçek anlamını henüz kavrayamamıştır. Bir insanın özgürlüğü, başkasının özgürlüğünü yok saydığı yerde değerini yitirir.
Çocukların korkmadan soru sorabildiği, kadınların yaşamları hakkında özgürce karar verebildiği, insanların düşüncelerinden dolayı susturulmadığı bir dünya, gerçek özgürlüğe daha yakındır.
Öyleyse özgürlük, yalnızca kanatlanmak değildir; başkalarının kanatlarını kırmamaktır. Yalnızca kendi sesini duyurmak değil, başka seslere de kulak verebilmektir.
İnsan, kendi olabildiği ve başkalarının da kendileri olmasına izin verdiği ölçüde özgürdür.
Ve belki de özgürlüğün en güzel tanımı şudur:
Ayakların toprağa basarken, düşüncelerin gökyüzüne ulaşabilmesi…